روز شمار تاريخ معاصر ايران - فراهانى، حسن - الصفحة ١١
پنجشنبه ٦ اسفند ١٢٩٩/ ٢٤ فوريه ١٩٢١/ ١٥ جمادى الثانى ١٣٣٩
* معرفى انگلستان به عنوان عامل اصلى كودتا
روزنامه «اومانيته» ١(HUMANITE) چاپ پاريس در شماره امروز با انتشار مطلبى درباره كودتاى سوم اسفند در ايران و نقش انگلستان در آن، منشأ اين بحران را دولت انگلستان معرفى كرد كه تلاش مىكند به هرنحو از انعقاد عهدنامه مابين ايران و روسيه جلوگيرى نمايد. ٢ اين روزنامه در ادامه به اين نكته اشاره كرد، ديويزيون قزاق كه مجرى كودتا بوده، از ماه نوامبر تحت كنترل و نظارت انگلستان قرار داشته است.
اومانيته درباره سيد ضياء الدين طباطبايى رئيس الوزراى جديد ايران نيز نوشت: او يك روزنامهنگار است كه سابقا از عمّال حكومت پاريس بوده ٣ و اخيرا هم از طرف دولت انگلستان مقرّرى دريافت مىكرده است. ٤
* ملاقات يكى از افسران كودتا با كاردار فرانسه در تهران
كاردار فرانسه در تهران با يكى از افسرانى ٥ كه از عوامل اصلى كودتاى سوم اسفند به شمار مىرفت و در مدرسه «سن سير» فرانسه تحصيل كرده بود، ملاقات كرد. ٦
* موضعگيرى مصدق السلطنه در قبال رئيس الوزراى جديد
پس از اعلام رياستوزرايى سيد ضياء الدين طباطبايى از سوى احمد شاه به حكام ايالات و ولايات، «مصدق السلطنه» ٧ والى فارس در طى تلگرافى به احمد شاه اظهار داشت ٨ چنانچه اين خبر در ايالت فارس منتشر شود، سبب بروز اغتشاش و شورشهايى خواهد شد كه كنترل آن آسان نخواهد بود. ٩
* ممنوعيت صدور اسلحه و مهمات به خارج از كشور
موليتر رئيس كل گمركات كشور صادرات اسلحه و ملحقات آن، اشياء عتيقه و تاريخى (جز با كسب اجازه مخصوص از وزارت علوم) و مسكوكات و اشياء طلا و نقره را مطلقا ممنوع اعلام كرد. ولى هرنفر مسافر مىتوانست با اجازه اداره گمرك در تهران يا در سرحدات، با خود يك طپانچه و يكصد عدد فشنگ حمل نمايد. ١٠
* تقاضاى ارامنه براى آزادى ميرزا يانس
«ميرزا يانس» ١١ رئيس هيئت ارامنه تهران در جريان كودتا دستگير و در اداره قزاقخانه توقيف بود ازاينرو هيئت ارامنه تهران در نامهاى به سيد ضياء الدين طباطبايى خواستار آزادى ميرزا يانس شدند. ١٢
[تصوير] مصدق السلطنه والى فارس