روز شمار تاريخ معاصر ايران - فراهانى، حسن - الصفحة ١٥٢
سهشنبه ٢٠ ارديبهشت ١٣٠٠/ ١٠ مى ١٩٢١/ ٢ رمضان ١٣٣٩
* آغاز جمعآورى كودكان بىسرپرست در تهران
براساس تصميم هيئت دولت، اداره بلديه و دايره خيريه آن اقداماتى را در راستاى جمعآورى كودكان بىسرپرست كه در كوچهها، خيابانها و بازارها سرگردان بودند، شروع كرد و از امروز جمعآورى اين كودكان توسط كميسارياهاى محلات آغاز شد. همچنين طبق اين تصويبنامه مقرر گرديده بود از بيست و پنج ارديبهشتماه نيز گدايان تهران جمعآورى شوند و تا اول خردادماه، اين حكم كاملا اجرا شود و از اين تاريخ به بعد، ديگر كسى حق تكدى نداشته باشد. ١
* تلاش سفارت انگليس براى ورود مشروبات الكلى به كشور
سفارت انگليس از وزارت امور خارجه درخواست نمود به تجار اجازه داده شود، مشروباتى را كه قبل از تاريخ اجراى قانون منع ورود مشروبات الكلى ٢ به كشور خريدارى نمودهاند، به كشور وارد نموده و بفروشند. ٣
* بررسى امتياز كشتىرانى در درياچه اروميه
كميته دائمى امتيازات بنا به درخواست وزارت فوايد عامه پس از تحقيق و بررسى درباره موضوع كشتىرانى در درياچه اروميه به اتفاق آراء چنين رأى داد: با توجه به آنكه حق كشتىرانى ٤ درياچه اروميه كه به موجب فرمانى به شاهزاده امامقلى ميرزا داده شده بود به عنوان تيول بوده و كليه تيولها در سال ١٣٢٤ ق به موجب تصميم مجلس شوراى ملى برگشت كرده است. بنابراين، شاهزاده امامقلى ميرزا از تاريخ تصميم مزبور كه قبل از واگذارى و يا شركت مشار اليه با بوداغيانس بوده است، ٥ صاحب هيچگونه حقى در درياچه اروميه نبوده و در نتيجه اجازه چنين اقدامى را نداشته كه آن را به ديگرى واگذار كند و بر فرض داشتن حق كشتىرانى، حق واگذارى اين امتياز به تبعه خارجى را نداشته است. بنابراين، مسئولين دولت بايد هرنقلوانتقالى را كه شاهزاده امامقلى ميرزا در مورد درياچه اروميه نموده باشد، «كان لم يكن» و بىاعتبار بدانند و در صورتى كه در اثر اين نقل و انتقالات نامشروع امامقلى ميرزا به اتباع داخلى يا خارجى ضرر رسيده باشد، مىتوانند از مسئولين سابق مطالبه خسارت نمايند. ٦
* سفر تجار روسى به تبريز
هيئت بازرگانى روس شامل چهل نفر به قصد سفر به تبريز وارد باكو شدند. هدف آنان از اين سفر خريد گندم، سبزيجات و خشكهبار از ايران بود. ٧
______________________________
(١). روزنامه ايران، ٢٠/ ٢/ ١٣٠٠، ص ١.
(٢). هيئت دولت در تاريخ ٢٥/ ٢/ ١٢٩٩ تصويب نمودند از ورود مشروبات الكلى به كشور جلوگيرى شود. (اسناد وزارت خارجه، س ١٣٣٩ ق، ك ٢٨، پ ٤١، ص ١).
(٣). مراسله سفارت انگليس به وزارت خارجه، ٢٠/ ٢/ ١٣٠٠، اسناد وزارت خارجه، س ١٣٣٩ ق، ك ٢٨، پ ٤١، ص ٢٦.
(٤). سال ١٣٣٠ قمرى كه روسها در تبريز استيلا پيدا نمودند، شجاع الدوله را بدون اجازه دولت حاكم قرار دادند و كنسولگرى روسيه به ملاحظات سياسى به جبرائيل بوداغيانس كه اهل سلماس و تبعه ايران بود، تذكره تابعيت روس داده و وى را وادار به انعقاد اجاره درياچه شاهى از امامقلى ميرزا مىكنند.
بعد از انعقاد قرارداد، با دستور شجاع الدوله اجارهنامه به ثبت كارگزارى رسانده مىشود ولى كارگزارى با زيركى براى آنكه اجارهنامه صورت رسميت نداشته باشد به قرارداد الصاق تمبر نمىكند. (اسناد وزارت خارجه، س ١٣٣٩ ق، ك ١، پ ٢، ص ٧٩).
(٥). قرارداد مذكور در تاريخ ١٦ صفر ١٣٣٠ ق امضا مىشود قراردادى كه بين شاهزاده امامقلى ميرزا و جبرائيل بوداغيانس منعقد گرديد و به موجب آن شاهزاده امامقلى ميرزا حق انحصار كشتىرانى در درياچه اروميه را به جبرائيل بوداغيانس واگذار نمود. مدت امتياز تا ده سال بود. ولى براى نقل و انتقال امتياز به دولت روسيه دولت ايران حق فسخ آن را داشت (اسناد وزارت خارجه، س ١٣٣٩ ق، ك ١، پ ٢، ص ٩ و ٨٧).
(٦). گزارش وزارت فلاحت و تجارت و فوايد عامه، ٢٠/ ٢/ ١٣٠٠، اسناد وزارت خارجه، س ١٣٣٩ ق، ك ١، پ ٢، ص ٧ و ٨).
(٧). جنبش ميرزا كوچك خان بنابر گزارشهاى سفارت انگليس، ص ١١.