روز شمار تاريخ معاصر ايران - فراهانى، حسن - الصفحة ٧٩
* كشف پانصد قبضه تفنگ در منزل امير الدوله
در نتيجه تحقيقات و تفتيشات براى جمعآورى اسلحه، امروز مأمورين حكومتنظامى تهران پانصد و چند ٨ قبضه تفنگ «ورندل» بلندقد با سرنيزه و لوازم آن، در منزل «امير الدوله» واقع در خيابان «فرمانفرما» كشف و ضبط كردند. ٩ بعد از كشف و ضبط اين تفنگها، «امير الدوله» هم توقيف شده و بازجويى از او آغاز شد. ١٠
* كميابى گندم در بيجار
به خاطر كمبود گندم در بيجار و در مضيقه قرار گرفتن اهالى، حكومت گروس از وزارت داخله تقاضا نمود براى تهيه گندم و رفع عسرت و سختى اهالى بيجار اقدامات لازم صورت گيرد. ١١
* اعتراض تجار بندرعباس به اقدامات ظالمانه نايب الحكومه بندرعباس
پيرو ماجراى به فلك بستن برخى از بستگان تجار بندر عباس، به دستور نايب الحكومه در ششم فروردينماه و اعتراض تجار بندرعباس، امروز نيز جمعى از تجار كه بستگانشان در اين حادثه مورد تعرض قرار گرفته بودند، در اعتراض به تعديات نايب الحكومه بندرعباس در تلگرافخانه متحصن شده و براى تظلمخواهى تلگرافاتى را به تهران ارسال نمودند. ١٢
* شيوع آبله در مازندران
از چند روز پيش، مرض آبله در منطقه مازندران شيوع يافته بود. خبر شيوع اين بيمارى در مازندران، در روزنامه امروز ايران منتشر گرديد. ١٣
* انتشار نشريه نوروز
امروز اولين شماره نشريه نوروز، به مديرمسئولى «ميرزا يحيى خان ريحان» ١٤ كه از ابتداى فروردينماه شروع ١٥ به كار كرده بود، منتشر گرديد. ١٦
______________________________
(١). روزنامه ايران، ١٠/ ١/ ١٣٠٠، ص ١.
(٢). همان.
(٣). شيخ خزعل بن حاج جابر بن مرداو الكعبى العامرى در سال ١٢٨١ ق، (١٨٦٢ م)، در خوزستان به دنيا آمد. وى از طايفه اعراب بنى كعب خوزستان بود. او در مدارس دينى نجف، علوم دينى و صرف و نحو را آموخت و به زبانهاى فارسى و انگليسى آشنايى داشت. زمانى خزعل حاكم محمره (خرمشهر) شد كه برادرش شيخ مزعل در سال ١٨٩٦ م (محرم ١٣١٥ ق)، به طرز مرموزى و به صورت مخفيانه كشته شد. گويا قاتل همان شيخ خزعل بود و جنبههاى سياسى باعث اين قتل شده بود، زيرا شيخ مزعل مخالف حضور نظامى امپراطورى انگليس در خوزستان، على الخصوص ناوگان دريايى بريتانيا در رود كارون بود. به همين دليل انگلستان دنبال مهره دست نشانده مطيعى مىگشت كه در واقع كسى جز شيخ خزعل نبود. چرا كه خزعل متعهد شد، در برابر خواستههاى انگليس ايستادگى نكند و انگلستان نيز، با خزعل پيمانى بست كه به موجب آن هردولتى به شيخ خزعل حمله كند دولت انگلستان ملزم به دفاع از وى باشد. شيخ خزعل در دوره پادشاهى مظفر الدين شاه، محمد على شاه و احمد شاه حكومت مىكرد و القابى از قبيل «سردار ارفع»، «سردار اقدس» و نشانهاى افتخار «امير تومان» و «اميرنويان» از مظفر الدين شاه دريافت كرد. با روى كار آمدن رضا خان ابتدا روابط شيخ خزعل و رضا خان خوب بود، ولى دولت مركزى بعدها به بهانههاى مختلف، لشكرى به فرماندهى باقر خان به خوزستان فرستاد، على الظاهر جهت جلوگيرى از اغتشاشات داخلى و آزادى عبور نفت در خوزستان كه شيخ خزعل نسبت به اين كار اعتراض كرد. در اين زمان رضا خان از دولت انگليس تسليم شيخ خزعل را خواست. سرانجام با موافقت انگليس، شيخ خزعل در سال ١٣٠٤ ش، دستگير و به تهران اعزام شد. در سال ١٣٠٧ خزعل از رضا شاه درخواست كرد تا براى معالجه چشمان خود به اروپا برود، ولى رضا شاه مخالفت كرد. سرانجام خزعل در خردادماه ١٣١٥ ش، توسط مأموران شهربانى به قتل رسيد. (شرح حال رجال ايران، ج ١، ص ٤٧٧- ٤٧٦؛ اسناد مجموعه دربار و وزارت جنگ، مؤسسه مطالعات و پژوهشهاى سياسى، تاريخ جغرافيايى عرب خوزستان، ص ٧٩- ٦٣).
(٤). روزنامه ايران، ١٢/ ١/ ١٣٠٠.
(٥). براى اطلاع از مشروح اين گزارش و پيشنهادات ر ك: اسناد ملى ايران، شم ت، ٢٤٠٠١٤١٢٧.
(٦). گزارش دايره رسومات به رئيس كل اداره ماليات و خالصجات و ارزاق تهران، ٩/ ١/ ١٣٠٠، اسناد ملى ايران، شم ت، ٢٤٠٠١٤١٢٧.
(٧). روزنامه ايران، ١٢/ ١/ ١٣٠٠، ص ١.
(٨). به نظر مىرسد درباره تفنگها اغراق شده است. (م).
(٩). از طرف دولت دستور داده شد كه اين اسلحههاى كشف شده در اختيار افراد نظميه قرار گيرد.
(١٠). روزنامه ايران، ١٠/ ١/ ١٣٠٠، ص ٢.
(١١). روزنامه ايران، ٩/ ١/ ١٣٠٠، ص ٢.
(١٢). تلگراف كارگزار بوشهر به وزارت خارجه، ٩/ ١/ ١٣٠٠، اسناد وزارت خارجه، س ١٣٣٩ ق، ك ٤٩، پ ١٤، ص ١٨.
(١٣). روزنامه ايران، ٩/ ١/ ١٣٠٠، ص ٢.
(١٤). «يحيى سميعيان» روزنامهنگار و شاعر بود كه در شعر (ريحان) تخلص مىكرد. على بهزادى مىگويد: او را در سنين پيرى و كهولت ديده بودم.
پيرمردى شوخ و بذلهگو بود كه قبل از كودتاى ١٢٩٩ ش، روزنامه «گل زرد» را كه روزنامهاى ادبى و فكاهى بود منتشر مىكرد. بعد از كودتا چون با سيد ضياء الدين طباطبايى دوستى داشت تقاضاى امتياز روزنامهاى به نام «نوروز» را كرد. به دستور سيد ضياء بلافاصله امتياز «نوروز» به نام وى صادر شد.
(زندگانى سياسى، اجتماعى سيد ضياء الدين طباطبايى، ص ١٣٨).
(١٥). اين نشريه به صورت هفتگى منتشر مىشد و محل اداره اين نشريه خيابان لالهزار و در محل سابق نشريه رهنما قرار داشت (روزنامه ايران، ١/ ١/ ١٣٠٠، ص ١).
(١٦). روزنامه ايران، ١٠/ ١/ ١٣٠٠، ص ١.