«اقبال السلطنه» كه قبلا با داير شدن تلگرافخانه در بازرگان‌ ١٠ و ماكو مخالف بود علت مخالفت خود را چنين اعلام كرد: در گذشته عثمانى‌ها قصد داشتند خط تلگرافى ديگرى را در اين تلگرافخانه راه‌اندازى نمايند تا با مناطق ديگر ارتباط مخابراتى برقرار نمايند كه در اين صورت هرروز گزارش‌هاى داخلى ايران را به مناطق ديگر مى‌دادند و اگر تقاضاى آنان براى راه‌اندازى يك خط تلگرافى ديگر مورد موافقت قرار نمى‌گرفت، آنان در موارد ديگر تقاضاهاى ما را نمى‌پذيرفتند به همين دليل مدتى با داير شدن تلگرافخانه در ماكو و بازرگان مخالفت نمودم تا اينكه عثمانى‌ها از تصميم خودشان منصرف شدند و در حال حاضر نيز گزارش‌هاى تلگرافخانه ماكو و بازرگان نشان داير بودن اين تلگرافخانه است. ١١

* تدوين نظامنامه براى وزارت پست و تلگراف‌

براى تدوين نظامنامه‌اى براى وزارت پست و تلگراف، به دستور وزير پست و تلگراف مقرر شد كميسيونى مركب از رؤساى شعبات وزارت پست و تلگراف تشكيل شود. اولين جلسه اين كميسيون امروز تشكيل شد. ١٢

* ورود كشتى جنگى روزا به انزلى‌

يك كشتى جنگى روسى موسوم به «منانوس» كه از مدت‌ها پيش در بندر انزلى لنگر انداخته بود، ١٣ پس از پايان مدت مأموريت، امروز به طرف بادكوبه حركت كرد و كشتى جنگى ديگرى موسوم به «روزا» كه ديشب وارد انزلى شده بود جايگزين آن شد. ١٤

* واگذارى تشخيص صلاحيت افراد متقاضى مجله و روزنامه به شوراى عالى معارف‌

براساس تصويب قانونى در وزارت معارف تشخيص صلاحيت افراد متقاضى‌ ١٥ امتياز مجله و روزنامه، به شوراى عالى معارف‌ ١٦ واگذار شد. ١٧

______________________________
(١). اعلان حكومت تهران، ٢٠/ ١٢/ ١٣٠٠، اسناد ملى ايران، شم ت ٢٩٣٠٠٥٦٢٤.

(٢). عضد التوليه، اسعد التوليه، فاضل بسطامى، عبد الرحيم وهاب‌اف، امين دفتر، ناظم دفتر و شيخ محمد كاظم تهرانيان، اعضاى انجمن نظارت بر انتخابات در مشهد بودند.

(٣). صورت‌مجلس انتخابات، ٢٠/ ١٢/ ١٣٠٠، مركز اسناد مجلس، د ٤، ك ٧، ج ٢/ ٣، پ ١٧.

(٤). الوار: لرها.

(٥). روزنامه ايران، ٢١/ ١٢/ ١٣٠٠، ص ٢.

(٦). سواد مراسله تصويب‌نامه هيئت وزراء به حكومت گيلان، ٢٠/ ١٢/ ١٣٠٠، اسناد وزارت خارجه، س ١٣٠٠، ك ٦٤، پ ١، ص ٥١.

(٧). مراسله وزارت خارجه به سفارت بلژيك، ٢٠/ ١٢/ ١٣٠٠، اسناد وزارت خارجه، س ١٣٠٠، ك ٤٣، پ ٢٦، ص ٤١.

(٨). مراسله وزارت خارجه به وزارت داخله، ٢٠/ ١٢/ ١٣٠٠، اسناد ملى ايران، شم ت ٢٩٣٠٠٤١٦٧.

(٩). تلگراف وزارت داخله به فرمانفرمايان ايالات و حكام ولايات، ٢٠/ ١٢/ ١٣٠٠، اسناد ملى ايران، شم ت ٢٩٣٠٠٤١٦٧.

(١٠). بازرگان در ٢٦ كيلومترى شمال غرب شهرستان ماكو در مرز ايران و تركيه واقع است.

(١١). تلگراف امير لشكر شمال غرب به رئيس اركان حرب كل قشون، ٢٠/ ١٢/ ١٣٠٠، اسناد مؤسسه مطالعات و پژوهشهاى سياسى، س ١٣٠٠، پ ٩٧، ص ١٠.

(١٢). روزنامه ايران، ٢١/ ١٢/ ١٣٠٠، ص ٢ و ٣.

(١٣). هميشه يك كشتى جنگى روسى در مرداب انزلى حضور داشت و هر پانزده روز يك مرتبه كشتى ديگرى جايگزين آن مى‌شد. (اسناد وزارت خارجه، س ١٣٠٠، ك ٤٦، پ ١٩، ص ٨).

(١٤). تلگراف از انزلى به وزارت داخله، ٢٠/ ١٢/ ١٣٠٠، اسناد وزارت خارجه، س ١٣٠٠، ك ٤٦، پ ١٩، ص ٥.

(١٥). اين پاسخ در خصوص تقاضاى محمد على خان سنندجى براى اخذ امتياز روزنامه نهضت ايران داده شده بود.

(١٦). اين موضوع در تبصره ١١، از ماده ١٢ قانون شوراى معارف آمده است.

(١٧). مراسله وزارت معارف به محمد على خان سنندجى، اسناد ملى ايران، ١٢/ ٨/ ١٣٠١، شم ت ٢٩٧٠٣٦٥٧٤.