روز شمار تاريخ معاصر ايران - فراهانى، حسن - الصفحة ٤٦٤
شنبه ٢٥ آذر ١٣٠٠/ ١٧ دسامبر ١٩٢١/ ١٧ ربيع الثانى ١٣٤٠
* تصميمگيرى براى حمله به اكراد
سردار ارشد و شجاع الدوله به «قرق» رفتند تا با مشورت با فرمانده ژاندارمها نقشه و تصميمى براى حملات آينده به اكراد طرحريزى نمايند. ١
* وقوع جنگ بين ژاندارمها و ماكويىها در يزدكان
در جنگى كه در منطقه يزدكان بين ماكويىها و اكراد رخ داد، ماكويىها بعد از مختصر زدوخوردى بىجهت به «خان ديزج» عقبنشينى كردند و حتى عدهاى از سواران آنها در «خان ديزج» نيز نمانده و از آنجا مستقيما به ماكو فرار نمودند، فقط حدود سيصد نفر از سواران «شجاع الدوله» و چهار صد نفر ژاندارم باقى مانده بودند كه هم به تدريج در حال فرار بودند.
بطوريكه، در تپههاى مقابل يزدكان فقط سربازان «خويى» مستقر بودند و اردوى ژاندارم هم در جبهه «قرهتپه» تمركز يافتند. ٢
خليل مشاور السلطان كارگزار آذربايجان در اينباره اظهار داشت: «از آن زمانى كه، در آذربايجان هستم، هيچگاه نديدم از گروههاى چريكى در جنگ كارى ساخته باشد، پول دولت را صد هزار، صد هزار مىگيرند و هروقت با سختى روبرو شوند، فرار مىكنند». ٣
* بريدن زبان سه مأمور ژاندارمرى
اسماعيل سميتقو سه نفر از جاسوسهاى اداره ژاندارمرى را كه از خوى اعزام شده بودند، در سلماس دستگير كرده و زبان آنان را بريد. ٤
* در اختيار گرفتن سيم تلگراف انگليسىها در ايران
وزارت پست و تلگراف از دولت تقاضا نمود، سه رشته سيمى كه نظاميان انگليس از مرز قصرشيرين بدون اجازه به داخل ايران كشيده و تا آن زمان برنچيده بودند به دولت ايران واگذار نمايند تا براى برقرارى روابط تلگرافى با مرز از مخارج گزاف سيمكشى احتراز شود. پيرو تقاضاى وزارت پست و تلگراف، رئيس الوزراء از وزارت امور خارجه خواست: در اين رابطه با سفارت انگليس مذاكره نموده و سعى نمايد، حتى الامكان سيمها به صورت رايگان به دولت واگذار شود و در صورتى كه انگليسىها از واگذارى مجانى سيمها خوددارى كردند، با قيمت مناسبى كه به نفع دولت باشد، از آنها خريدارى شود. ٥
* ادامه جنگ ميان قواى دولتى و شورشيان در قرق
سه دسته از قشون دولتى در «قرق» در يك فرسخى خوى به يكديگر ملحق شده و به اتفاق يكديگر به جنگ با نيروهاى شورشى ادامه دادند. ٦
* ورود جانشين نيومن تلگرافچى كنسولگرى انگليس به مشهد
تى. ا. اف. لاول(T .E .F .Lovel) از سازمان تلگراف هند و اروپا به عنوان جانشين نيومن كه قرار بود به بيرجند اعزام شود، به مشهد وارد شد. ٧
______________________________
(١). روزنامه اتحاد ٢٧/ ٩/ ١٣٠٠، ص ٢.
(٢). تلگراف قوام حضور به كارگزارى كل آذربايجان، ٢٥/ ٩/ ١٣٠٠، اسناد وزارت خارجه، س ١٣٠٠، ك ٤٥، پ ١٠، ص ٨٤.
(٣). تلگراف كارگزار آذربايجان به وزارت خارجه، ٢٨/ ٩/ ١٣٠٠، همان، ص ٢٨٩؛ اسناد وزارت خارجه، همان، ص ٢٩٠.
(٤). تلگراف كارگزارى خوى به كارگزارى كل آذربايجان، ٢٧/ ٩/ ١٣٠٠، اسناد ملى ايران، شم ت ٢٩٣٠٠١٥٥٩.
(٥). مراسله رياست وزرا به وزارت خارجه، ٢٥/ ٩/ ١٣٠٠، اسناد وزارت خارجه، س ١٣٠٠، ك ٣٣، پ ٢، ص ٢١.
(٦). روزنامه ايران، ٢٩/ ٩/ ١٣٠٠، ص ٣.
(٧). گزارشهاى كنسولگرى انگليس در مشهد، ص ١٨٥.