روز شمار تاريخ معاصر ايران - فراهانى، حسن - الصفحة ٤٥٨
سهشنبه ٢١ آذر ١٣٠٠/ ١٣ دسامبر ١٩٢١/ ١٣ ربيع الثانى ١٣٤٠
* حمله تركمنها به پست مرزى شمسى خان
چند نفر از تراكمه روسيه، شبانه به پست شمسى خان حمله نمودند كه پس از درگيرى با مأمورين مرزى و تيراندازى كردن بسيار متوارى شدند.
يك قبضه تفنگ پنج تير از آنان بدست سواران درهجز افتاد.
پيرو اين واقعه، به دستور كارگزارى درهجز هشت نفر به تعداد محافظين پست مرزى آن منطقه افزوده شد. ١
* شامىهاى مقيم ايران و امور قضايى آنان
سفارت فرانسه بنا به اظهارات كميسر عالى فرانسه در بيروت در نامهاى به وزارت امور خارجه خاطرنشان ساخت، اتباع ايرانى مقيم شام ٢ در امور قضايى از حقوق دول كاملة الوداد استفاده مىنمايند و شايسته است همين رويه در مورد اتباع شام مقيم ايران نيز اعمال شود. ٣
اما وزارت امور خارجه در پاسخ به اين درخواست اظهار نمود، براى دولت ايران پذيرش مسائلى كه مبتنى بر كاپيتولاسيون باشد مقدور نيست و در كليه عهدنامههايى كه اخيرا متعهد شده، اين رويه را رعايت نموده است. ٤
* تغيير در نگرش مطبوعات ايران
مدتى پس از آغاز مذاكرات بين «استاندارد اويل» و شركت نفت ايران و انگليس در نيويورك، در نوامبر ١٩٢١، «گدس» و «جان كدمن» نمايندگان شركت نفت ايران و انگليس، گزارش دادند: پيشاپيش تغيير محسوسى در نگرش مطبوعات ايران به وجود آمده و اظهارات و بيانيههاى ضد انگليسى تقريبا متوقف شده است. ٥
* تأسيس كنسولگرى افغانستان در سيستان
عبد العزيز وزيرمختار افغانستان در ايران پيرو مذاكره شفاهى با وزير امور خارجه، امروز با ارسال نامهاى، از وى خواست به دليل رفتوآمد زياد اتباع افغانستان در سيستان و تجارت آنها در اين منطقه، با ايجاد كنسولگرى دولت افغانستان در سيستان موافقت شود. ٦
* سرقت احشام از سوى برخى افراد طايفه يارعلى
عدهاى از تراكمه طايفه يارعلى در حال سرقت احشام در يكى از روستاهاى اطراف استرآباد بودند كه اهالى متوجه سرقت آنان شدند و با آنان درگير شده و به زدوخورد، پرداختند. پس از مجروح شدن يكى از سارقين تراكمه فرار كردند. ٧
______________________________
(١). اسناد وزارت خارجه، س ١٣٠٠، ك ٤٤، پ
٢٩، ص ١.
(٢). شام: شامل كشور سوريه و لبنان كنونى بوده است.
(٣). مراسله سفارت فرانسه به وزارت خارجه، ٢١/ ٩/ ١٣٠٠، اسناد وزارت خارجه، س ١٣٠٠، ك ٢/ ١٦، پ ٥٠، ص ٣.
(٤). مراسله وزارت خارجه به سفارت فرانسه، ٦/ ١٢/ ١٣٠٠، اسناد وزارت خارجه، س ١٣٠٠، ك ٢/ ١٦، پ ٥٠، ص ٩.
(٥).
Cadman( N. Y )to APOC) London (, ٣١ Dec ١٢٩١, in APOC to Fo, ٤١ Dec ١٢٩١. Fo ١٧٣/ ٨١٤٦/ ٢٠٨٣١; Geddes to Curzon, ٨١ Jan ٢٢٩١, Fo ١٧٣/ ١٨٧/ ٢١٧
. (٦). مراسله سفارت افغانستان در تهران به وزير خارجه، ٢١/ ٩/ ١٣٠٠، اسناد وزارت خارجه، س ١٣٠٠، ك ١٢، پ ٤، ص ١.
(٧). روزنامه ايران، ٢٢/ ٩/ ١٣٠٠، ص ٢.