در مركز واشنگتن دى سى، درست آن‌طرف خيابان از جهت عمارت كنگره آمريكا، يك كتابخانه باشكوه، با ستون‌هاى بلند، با سقف‌هاى كاشى‌كارى و بيش از ٥٠٠ مايل طبقه كتاب وجود دارد كه انباشته از انتشارات از سراسر دنيا است. اينجا كتابخانه كنگره است.

اين كتابخانه كه در سال ١٨٠٠، هنگامى كه ايالات متحده به زحمت يك كشور ١٠ ساله محسوب مى‌شد، به دنبال تصويب قانونى توسط كنگره به وجود آمد و منظور از تأسيس آن به وجود آوردن يك كتابخانه مرجع براى كنگره نوپا بود كه بنابر قوانين مصوبه براى اين ملت جوان داراى كتاب‌هايى باشد كه ممكن است براى استفاده كنگره مفيد واقع گردد .... اين كتابخانه با يك بودجه ٠٠٠، ٥ دلارى تأسيس شد و مكان آن در عمارت جديد كاپيتول بود. اما در اوت ١٨١٤ سربازان اشغالگر انگليسى عمارت كاپيتول را آتش زدند، و محتويات اين كتابخانه كوچك را به آتش كشيدند يا به يغما بردند.

يك ماه پس از تخريب كتابخانه، پرزيدنت بازنشسته توماس جفرسون كتابخانه شخصى خودش را به عنوان جانشينى براى آن پيشنهاد كرد.

جفرسون ٥٠ سال را صرف گردآورى كتاب‌هايش كرده بود، و به قول او هرچيز كه به آمريكا ارتباط پيدا مى‌كرد و در حقيقت آنچه كه در هرزمينه عملى كمياب و گران‌بها بود، در بين آنها وجود داشت. كتابخانه او يكى از با ارزش‌ترين كتابخانه‌هاى آمريكا به شمار مى‌رفت.

مجموعه جفرسون شامل كتاب‌هايى به زبان‌هاى خارجى و مجلاتى از فلسفه، علم، ادبيات و ساير موضوعايت بود كه عموما به آنها به عنوان قسمتى از كتابخانه قوه قضائيه نگريسته نمى‌شود. جفرسون كه پيش‌بينى مى‌كرد هنگام تقديم كتاب‌ها به كنگره جدال‌هايى در مورد اين كلكسيون پيش بيايد، نوشت: «من نمى‌دانم كه اين محتوى هيچ شاخه‌اى از علم باشد كه كنگره مايل باشد آنها را از مجموعه خود حذف كند. در حقيقت هيچ موضوعى نيست كه يك عضو كنگره گاهگاهى به آن مراجعه نكند.»

در ژانويه ١٨١٥ كنگره پيشنهاد جفرسون را پذيرفت، و ٢٣٩٥٠ دلار براى ٦٤٨٧ كتاب آن اختصاص داد كه پايه‌اى شد براى آنچه كه امروز يكى از كتابخانه‌هاى بزرگ دنيا است. اعتقاد جفرسون كه همه موضوعات براى كتابخانه نيروى قضايى آمريكا داراى اهميت است امروز نيز يك فلسفه غالب و منطق كتابخانه كنگره محسوب مى‌شود.

در عرض دو قرن از تأسيس كنگره تاكنون، كلكسيون آن‌كه اكنون در سه ساختمان آن‌طرف كاپيتول جاى گرفته است چنان رشد كرده كه محتوى بيش از ١٧ ميليون كتاب، و نيز ٩٥ ميليون نقشه، نسخه دست‌نويس، عكس، فيلم و اسناد صوتى و تصويرى مواد چاپى و طرح‌هاى مختلف و ساير مجموعه‌هاى مخصوص است كه در بيش از ٥٠٠ مايل قفسه جاى گرفته است.

كلكسيون‌هاى اين كتابخانه دائما بررسى شده و آخرين پديده‌ها به آن افزوده مى‌شود و اين كار از طريق مبادلات با كتابخانه‌هاى آمريكايى و خارجى، هدايا و مواد دريافت شده توسط سازمان‌هاى محلى، ايالتى، و فدرال و نيز دولت‌هاى خارجى، خريدها و سپرده‌هاى مربوط به حق تأليف صورت مى‌گيرد. اقلامى كه به اين كلكسيون‌ها افزوده مى‌شوند تقريبا ٠٠٠، ٣٥ قلم در هفته هستند. هرسال بيش از يك ميليون نفر از اين كتابخانه ديدن مى‌كنند.

( www loc. GOV ).

(٣). مراسله سفارت آمريكا به وزير خارجه، ٢٤/ ٥/ ١٣٠٠، اسناد وزارت خارجه، س ١٣٣٩ ق، ك ١٠، پ ١، ص ٦١.