روز شمار تاريخ معاصر ايران - فراهانى، حسن - الصفحة ٢٢٢
چهارشنبه ٨ تير ١٣٠٠/ ٢٩ ژوئن ١٩٢١/ ٢٢ شوال ١٣٣٩
* ملاقات صاحبمنصبان عثمانى با ميرزا كوچك خان
شش نفر از صاحبمنصبان مهم مليون عثمانى ١، از راه خلخال براى ملاقات و مذاكره با ميرزا كوچك خان به گيلان عزيمت نمودند. ٢
* ورود مهاجرين ايرانى از روسيه به لطفآباد
مطابق گزارش رسيده از لطفآباد به وزارت داخله از دو سه روز پيش راه آرتق باز شده و مبادلات پستى نيز انجام مىشد.
ديروز و امروز هم بسيارى از مهاجرين ايرانى از روسيه و بخارا ٣ با خانوادههاى خود وارد لطفآباد شدند كه قصد عزيمت به مشهد را داشتند. ٤
* تعيين قيمت ارزاق
براى جلوگيرى از افزايش قيمت ارزاق عمومى، حكومت نظامى تهران به دستور رئيس الوزراء، دوازده نفر از تجار و اصناف را به اداره حكومتى تهران دعوت نمود، تا با توافق نظر آنان قيمت ارزاق به گونهاى تعيين شود، كه منافع فروشنده و خريدار رعايت شود. ٥
* انتخاب شيخ محمد على تهرانى به سمت رياست اداره بازرسى قضايى
آقا شيخ محمد على تهرانى ٦ كه رياست تحقيق اوقاف را به عهده داشت، به حكم وزارت عدليه به رياست اداره بازرسى قضايى انتخاب شد. ٧
* موافقت با انتشار مجدد روزنامه حلاج
به دنبال درخواست مشهدى حسن حلاج براى چاپ و انتشار مجدد جريده حلاج، امروز وزارت معارف و اوقاف موافقت خود را با انتشار مجدد اين جريده به وى ابلاغ نمود. ٨
______________________________
(١). پيروان مصطفى كمال پاشا (آتاتورك) را
مليون يا كماليون عثمانى مىگفتند.
(٢). روزنامه ايران، ٨/ ٤/ ١٣٠٠، ص ١.
(٣). بخارا شهرى است مشهور در ماوراء النهر و مشتق از بخار است به معناى بسيار علم. كه چون در آن شهر علما و فضلا بسيار بودهاند بديننام موسوم شده است. بخارا اكنون جزو جمهورى ازبكستان مىباشد. اين شهر ابتدا پايتخت سامانيان بود، بعدها چنگيز آن را فتح و ويران كرد و پس از تعمير مجدد سالها پايتخت حكام ازبك بود و مجددا به تصرف ايران درآمد و در دوران قاجار نيز روسها آن را تصرف كردند.
(٤). گزارش تلگرافى از لطفآباد به وزارت داخله، ٨/ ٤/ ١٣٠٠، اسناد وزارت خارجه، س ١٣٠٠، ك ٣٣، پ ٤٩، ص ٦.
(٥). روزنامه ايران، ٩/ ٤/ ١٣٠٠، ص ٢.
(٦). ميرزا محمد على خان تهرانى چالهميدانى (كاتوزيان) فرزند شيخ حسن در سال ١٢٥٤ ش، به دنيا آمد. در دوران نوجوانى به تحصيل ادبيات فارسى و صرف و نحو عربى و معانى بيان و منطق و حساب و هندسه و نجوم و هيئت پرداخت و پس از آن، نزد اساتيدى از قبيل ميرزاى آشتيانى، آقا ميرزا حسن كرمانشاهى و آقا ميرزا هاشم رشتى سالهاى متمادى به تحصيل اصول و فقه و فلسفه و كلام و عرفان اشتغال داشت و ضمنا در زمينه تاريخ و فيزيك جغرافيا تحقيق كرده و در هريك از علوم مزبور شرح و حواشى مخصوصا در منطق و فلسفه و عرفان نوشت. هنگام جنبش مشروطه در ايران به مشروطهخواهان پيوست. به هنگام تشكيل دوره اول مجلس شوراى ملى (١٢٨٥- ١٢٨٧ ش)، به نمايندگى از طرف مردم تهران وارد مجلس شد. قبل از مشروطيت و در سال ١٣٢٢ ق، در تأسيس انجمن علمى كوشيد. سپس در تأسيس كتابخانه ملى، سعى بسيار كرد. ميرزا محمد على خان تهرانى در دوره پنجم مجلس شوراى ملى (١٣٠٢- ١٣٠٤ ش) نيز وكيل بود. همچنين در سال ١٣٢٨ ق، به وكالت بلديه تهران منتخب و در سال ١٣٠٤ ش، عضو مجلس مؤسسان از تهران بود. از وى تأليفاتى نيز بهجا مانده است. (فهرست اسامى و مشخصات نمايندگان ٢٤ دوره مجلس، ص ٤٧؛ فرهنگ رجال قاجار، ص ٦٥؛ رهآورد شم ٤١، ص ٢٦٨؛ انجمنهاى سرى در انقلاب مشروطيت ايران، ص ١٦٢؛ نقباء البشر، ج ٤، ص ١٣١؛ مدرس مجاهدى شكستناپذير، ص ٩١).
(٧). روزنامه ايران، ٨/ ٤/ ١٣٠٠، ص ١.
(٨). نامه وزارت معارف و اوقاف به حسن حلاج، ٨/ ٤/ ١٣٠٠، اسناد ملى ايران، شم م (ج) ٥٨٠٠٥.