روز شمار تاريخ معاصر ايران - فراهانى، حسن - الصفحة ١٦
[تصوير] از راست به چپ: زمان خان معاون وزارت جنگ، عبد اللّه ميرزا، كلنل كاظم خان سياح افسر ژاندارمرى، ماژور على خان رياضى افسر ژاندارمرى و دوست سيد ضياء الدين، ميرزا حسن خان مشار الملك وزير دربار احمد شاه، اسفنديار غياثوند، ميرزا حسين خان عدال الملك معاون رئيس الوزرا و كفيل وزارت داخله، سيد ضياء الدين طباطبائى رئيس الوزراء، كلنل گلروپ سوئدى رئيس ژاندارمرى، فتحعلى توپچى ثقفى، ماژور مسعود خان وزير جنگ، خانبابا قلعهبيگى، رضا خان سردار سپه. در اين عكس فقط يك وزير كابينه سيد ضياء الدين ديده مىشود. در بعضى از كتب به اشتباه اين عكس را كابينه سيد ضياء الدين نوشتهاند.
كه امروز دو نفر از آنان در ميدان شاه اصفهان به دار آويخته شدند. ٨
* ضميمه شدن بريگاد مركزى به قزاقخانه
مسعود خان كيهان (وزير جنگ) طى نامهاى به رضا خان رئيس ديويزيون قزاق ٩ تمايلش را براى ضميمه شدن بريگاد مركزى ١٠ به قزاقخانه اعلام نمود. رضا خان را مأمور كرد هرچه سريعتر بريگاد مركزى را تحويل بگيرد. ١١
* انتصاب معاون اداره ژاندارمرى
سلطان اول عطاء اللّه خان به سمت معاونت اداره مركزى ژاندارمرى منصوب شد. ١٢
* ايجاد تشكيلات جديد در بلديه
سيد ضياء الدين طباطبايى رئيس الوزراء و وزير داخله در بيانيهاى اعلام كرد: به زودى تشكيلات جديد در بلديه تهران ايجاد خواهد نمود. ١٣
* امضاى قرارداد ايران و روسيه
امروز در مسكو قرارداد مودت ايران و روسيه امضاء شد. ١٤
اين قرارداد بر برابرى حقوق، احترام به استقلال و حاكميت ايران، تأكيد مىورزيد. ١٥
______________________________
(١). با توجه به اينكه در اخبار روز هفتم
اسفند خبر لغو قرارداد ١٩١٩ به مقامات انگليسى داده شده بوده است به نظر مىرسد
سيد ضياء اين موضوع را ابتدا به اطلاع انگليسىها رسانده است و بعد نزد ملت.!!
(م).
(٢). اسناد كابينه كودتا، ص ٢٨٦- ٢٩٢؛ شرح زندگانى من، ج ٣، ص ٢٢٠- ٢١٧ و اسناد وزارت خارجه فرانسه، مجلد ١٧، ص ٩٩- ١٠١.
(٣). تلگراف كارگزارى سرخس به وزارت خارجه، ٩/ ١٢/ ١٢٩٩، اسناد وزارت خارجه، س ١٣٣٩ ق، ك ٤٢، پ ٦، ص ١٠٤.
(٤). والتر الكساندر اسمارت: از اعضاى سفارت انگلستان در ايران از دوره مشروطه به بعد بود. وى ابتدا در رأس پستهاى كنسولى در تهران، تبريز و شيراز بود و در آستانه كودتا به عنوان دبير دوم سفارت انگلستان فعاليت مىكرد. او از عناصر فعال سفارت انگلستان در جريان كودتاى ١٢٩٩ بود كه با همكارى كلنل هيگ و هنرى اسمايس امور كودتا را هدايت مىكرد.
ملك الشعراى بهار مدعى است كه قبل از كودتا اسمارت به ديدن او رفته و نظر او را در خصوص روى كار آمدن يك دولت قوى و ديكتاتور جويا شده است. (ايران برآمدن رضا خان، ...، ص ٢٠٣، ديپلماتها و كنسولهاى ايران و انگليس، ص ٢٨؛ ايرانيان در ميان انگليسىها، ج ٢، ص ٣٧٨).
(٥). مراسله والتر الكساندر اسمارت به رياست وزرا، ٨/ ١٢/ ١٢٩٩، اسناد مؤسسه تاريخ معاصر، شم، ٤٢٠٧- ن.
(٦). مراسله رياست وزراء به كاظم خان سياح، ٨/ ١٢/ ١٢٩٩، اسناد مؤسسه تاريخ معاصر، شم ٤٢٠٨- ن و اسناد كابينه كودتا، ص ١٥٦.
(٧). منظور برادران منصور و هودارانشان بودند. (م).
(٨). تلگراف كفيل كارگزارى اصفهان به وزير امور خارجه، ٩/ ١٢/ ١٢٩٩، اسناد وزارت خارجه، س ١٣٣٩ ق، ك ٤٦، پ ٥، ص ٤٤.
(٩). بريگاد قزاق واحد سوارهنظام ارتش در زمان ناصر الدين شاه تا دوره احمد شاه بود. پس از شكستهاى پياپى ايران از روسيه در زمان فتحعلى شاه و لشكركشى بىنتيجه محمد شاه به هرات، همچنين شكست ايرانيان از انگليسىها در جنوب و از تركمانان مرو در اوايل دوره ناصرى، قشون ايرانى از هم فروپاشيد. ناصر الدين شاه كه در انديشه تشكيل ارتش نوين بود، در دومين سفر به اروپا در ايروان با هنگ سوار قزاق روبرو شد كه با لباس متحد الشكل در طول مسير، تشريفات نظامى به جاى آوردند و نظمشان نظر وى را جلب كرد.
ازاينرو، در تفليس براى تشكيل واحد سوارهنظام قزاق با «ميشل پاولويچ»(Michel Pavlovitch) مذاكره كرد و با موافقت تزار، نخستين هيئت روسى به