٥. شيخ مفيد در مورد احتكار مى‌گويد: «للسلطان ان يكره المحتكر على اخراج غلته:[١] حاكم اسلامى مى‌تواند احتكاركننده را وادار كند كه غلاتش را خارج كند در معرض فروش قرار دهد».

مراد از سلطان در عبارات اخير شيخ مفيد، امام معصوم نيست؛ زيرا شيخ در مورد معصومين عليهم السّلام از الفاظ «سلطان اسلام» يا «عادل» استفاده مى‌كند. از سوى ديگر، از آنجا كه در ديدگاه شيخ مفيد فقها جانشينان امام زمان (عج) هستند، ازاين‌رو مراد از سلطان، فقيه حاكم است. البته ممكن است سلطان كه به صورت مطلق آمده، امام معصوم و فقيه نايب او، هر دو را شامل شود.

٦. شيخ مفيد در مقنعه مى‌گويد: «فان مات، كان الناظر فى امور المسلمين، يتولى انفاذ الوصيه ... و اذا عدم السلطان العادل، فيما ذكرناه من هذه الابواب كان لفقهاء اهل الحق عدول من ذوى الرأى و العقل و الفضل، ان يتولوا ما تولاه السلطان:[٢] اگر وصى بميرد، مسئول امور مسلمين بايد وصى تعيين كند و اگر سلطان عادل وجود نداشت، در اين بابها [مثل وصيت و وقف و ...] فقهاى عادل شيعه- كه صاحب نظر و عقل و فضل هستند- تمام آنچه سلطان اسلام [- امام معصوم‌] سرپرستى مى‌كند، بر عهده دارند».

٧. شيخ مفيد اقامه نماز جمعه و نماز عيدين را وظيفه فقها مى‌داند كه از سوى امام زمان (عج) به آنها واگذار شده است. وى دراين‌باره مى‌گويد: «للفقهاء من شيعه آل محمد عليهم السّلام ان يجمعوا باخوانهم فى صلوة الجمعه و صلوات الاعياد و الاستسقاء و الخسوف و الكسوف اذا تمكنوا من ذلك ... لأن الائمه عليهم السّلام قد فوضوا اليهم ذلك عند تمكنهم منه بما ثبت عنهم فيه، من الاخبار و صح به النقل عند اهل المعرفه من الآثار ...:[٣] بر فقيهان پيرو آل محمد عليهم السّلام است كه اگر بر ايشان ممكن است و از آزار اهل فساد در امان‌اند، با برادران خود در نماز جمعه و نمازهاى اعياد و استسقا و خسوف و كسوف جمع شوند؛ ... زيرا ائمه عليهم السّلام به استناد رواياتى كه از آنها رسيده و در نزد آگاهان صحيح و معتبر است، اين امر را در صورت امكان اجراى آن، به آنها [- فقها] تفويض كرده‌اند».

بر پايه آنچه گفته آمد، شيخ مفيد در امور مختلفى مانند اجراى حدود، قضاوت، اقامه نماز جمه،

[١] . شيخ مفيد، المقنعه، ص ٦١٦.

[٢] . همان، ص ٦٧٥.

[٣] . همان، ص ٨١١.