الاخبار[١] و الامالى‌[٢] با سندهايى متفاوت با سند عيون اخبار نقل نموده است. اين نيز ناگفته نماند كه اين حديث در مستدرك وسايل، از عوالى اللئالى آورده شده و در آخر آن نيز آمده: «اولئك رفقائى فى الجنه».[٣] ذكر اين نكته ضرورى است كه شيخ صدوق هرچند اين‌روايت را- در كتاب من لا يحضره الفقيه- به صورت مرسل نقل كرده، به سبب وثاقتى كه وى در نزد علماى شيعه دارد، مراسيل او قدّس سرّه را مانند مراسيل ابن عمير مى‌دانند[٤] و آن را تلقى به قبول مى‌كنند؛ چه آنكه او از علمايى است كه در صحت صدور اين احاديث، حجت شرعى داشته است،[٥] ازاين‌رو، اصطلاحا اين نوع مراسيل حكم مسانيد را دارد.[٦] شيخ صدوق قدّس سرّه در ابتداى كتاب من لا يحضره الفقيه چنين تذكر داده: «من در اين كتاب، شيوه مصنفان را پيش نگرفتم كه آنچه برايشان روايت كرده‌اند، نقل مى‌كنند. بلكه نظر من اين بوده كه آنچه مبناى فتواى من بوده و به صحت آن حكم نموده و بين خود و خدا بر حجت بودن آن اعتقاد داشته‌ام، بياورم، و همه آنچه در اين كتاب آمده، از كتابهاى مشهور مرجع و مورد اعتماد استخراج شده است».[٧] مرسله‌هاى مرحوم صدوق قدّس سرّه در اين كتاب بر دو بخش است:

١. مرسله‌هايى كه به صورت ارسال، اما به گونه‌اى قطعى و جزمى به معصوم عليه السّلام نسبت مى‌دهد؛ نظير همين‌روايت مورد بحث.

٢. مرسله‌هايى كه مى‌گويد روى عنه، و اسم معصوم را نمى‌آورد مرسله‌هاى دسته اول قابل اعتماد

[١] . بنگريد به: شيخ صدوق، معانى الاخبار، ج ٢، ص ٣٧٤. مؤلف در اين كتاب احاديثى را كه از برخى معصومين در تفسير كلمات و اخبار ساير معصومين وارد شده، گردآورده است.

[٢] . بنگريد به: همو، الامالى، مجلس ٣٤، حديث ٤. كتاب امالى، معروف به مجالس يا« عرض المجالس» در ٩٧ مجلس ترتيب يافته است.

[٣] . نورى، ميرزا حسين، مستدرك الوسائل، ج ١٧، باب صفات قاضى، حديث ١٠ و ١١.

[٤] . امام خمينى، كتاب البيع، ج ٢، ص ٤٦٨.

[٥] . براى آگاهى بيشتر بنگريد به: منتظرى، حسينعلى، دراسات فى ولاية الفقيه، ج ١، ص ٤٦٣.

[٦] . براى توضيح بيشتر بنگريد به: مجموعه آثار كنگره امام خمينى و انديشه حكومت اسلامى، ج ٤، ص ٢٨٧. گفتنى است در بين علماى شيعه مشهور است كه مراسيل ابن ابى عمير ارزش مسانيد را دارد.

[٧] . شيخ صدوق، من لا يحضره الفقيه، ص ٣. البته مرحوم صدوق در پايان اين كتاب و در بخش« مشيخه»، اسناد برخى از روايات مرسل خود را ذكر كرده است.