انديشه هاى سياسى شيعه در عصر غيبت
 
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص

انديشه هاى سياسى شيعه در عصر غيبت - كربلايى پازوكى، على - الصفحة ٢٨٩

خلاصه اينكه، ولايت مطلقه فقيه تعبير ديگرى از استمرار اختيارات امام معصوم عليه السّلام در حوزه امور عمومى است.

٣. متأسفانه تشابه اسمى ولايت مطلقه با حكومت مطلقه سبب توهم اين مطلب گرديده:

«همان‌گونه كه در نظامهاى مطلقه، حاكم «فعال ما يشاء» است و خواست نفسانى حاكم، ملاك تصميمات حكومتى مى‌باشد، در نظام مبتنى بر ولايت مطلقه نيز تصميمات رهبرى خودسرانه است». اين قياس، قياسى مع الفارق است و مقايسه‌اى ناصحيح؛ زيرا همان گونه كه بارها گفته‌ايم:

يك. ولى فقيه بايد عادل باشد (حتى گناه صغيره نيز از او به اصرار صادر نشود)%؛

دو. ولايت فقيه، ولايت علم و انديشه و صالحان است؛

سه. ولى فقيه در اعمال ولايت بايد مصالح عمومى اسلام و جامعه اسلامى را رعايت نمايد؛

چهار. ولى فقيه چون در صدر اجراى احكام اسلام است، ملزم و مكلف است كه در اين چارچوب عمل كند.

مقايسه ولى فقيه عادل، عالم و با تقوا با رهبران سياسى ساير كشورها چندان درست نمى‌نمايد؛ تا چه رسد به مقايسه او با حاكمان مستبد در حكومتهاى مطلقه.

٤. اختيارات وسيع در قانون اساسى براى مقام رهبرى، ناظر بر شخصيت حقوقى و اعتبارى رهبر است.

بنابراين از يك سو ولى فقيه از نظر شخصيت حقيقى با ساير افراد جامعه در برابر قانون برابر است‌[١]، و از ديگر سو رعايت قانون در حكومت اسلامى نيز وظيفه‌اى شرعى است كه رهبر و ولى فقيه نيز از آن‌روى كه خود فردى از افراد جامعه اسلامى است، بايد آن را رعايت كند؛ چنان كه در اصل ١٠٧ قانون اساسى نيز به اين موضوع تصريح شده است: «... رهبر در (برابر) قوانين يا ساير افراد كشور مساوى است».

٥. رهبرى تصميمات خود را از طريق مشاوره با مشاوران سياسى، اجتماعى، اقتصادى، حقوقى و


[١] . امام خمينى قدّس سرّه، در اين مورد مى‌فرمايد:« در حكومت اسلامى همه طبقات در برابر قانون مساوى هستند؛ هيچ‌يك از اقشار جايگاه ويژه‌اى در حاكميت ندارد؛ همه مى‌توانند از استعدادهاى خويش بهره‌بردارى نموده و به هر درجه علمى و اجرايى كه مايل باشند، نايل آيند».( امام خمينى، صحيفه نور، ج ٢، ص ٢٨٠).