فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ١٦٥ - مقدمه

مقدّمه‌

چون انسان مكلف و موجودى اجتماعى است و لازمه زندگى اجتماعى احتياج به همنوعان و برخورد و مُراودة با ديگران است، و در واقع مكلف بودن انسان و اجتماعى بودن او منشأ حقوقى الزامى و رجحانى است كه واجب يا سزاوار است كه آن حقوق رعايت شوند، لذا بعد از بيان بخشهاى امر به معروف و نهى از منكر، سَبْق و رِمايَة، رِباط و جهاد- كه تماماً مربوط به مسؤوليّت‌هاى اجتماعى انسان مى‌باشند- سزاوار است به تناسب بخشهاى مذكور و به جهت تتميم فائده، حقوقى كه بسيار مورد ابتلاء هستند و رعايت آنها بر انسان واجب يا مستحب مى‌باشد در بخش مستقل متوالياً ذكر گردند، بدين سبب در اين بخش آن حقوق- حقوق بسيار مورد ابتلاء- با استفاده از منابع فقهى و احاديث شريفه حضرات اهل بيت عصمت و طهارت عليهم السلام- مخصوصاً رساله حقوق حضرت امام سجّاد عليه السلام- جمع آورى و نوشته شده‌اند؛ و اما سائر حقوق- كه بسيار گسترده‌اند و در سر تا سر بخشهاى فقه، در احكام الزامى يا رجحانى وجود دارند- هر كدام از آنها در بخش مناسب خود در مجلّدات فقرات فقهيّه بيان شده‌اند، مثلًا حق فسخ معامله در ضمن بخش «بيع» و حق قصاص يا عفو و يا اخذ ديه توسط اولياء دم در بخش «قصاص و ديات» و حق شُفعة در بخش «شُفعة» و حق سرقفلى در بخش‌