درآمدى بر تفسير جامع روايى
(١)
پيشگفتار
٧ ص
(٢)
فصل يكم جايگاه
قرآن در حوزه معارف دينى
١١ ص
(٣)
ويژگىهاى
قرآن
١١ ص
(٤)
1
اصالت
١٢ ص
(٥)
2
تحريفناپذيرى
١٢ ص
(٦)
3
جامعيت
١٣ ص
(٧)
4
جاودانگى
١٧ ص
(٨)
5
طراوت
١٨ ص
(٩)
6
بطون و لايههاى معنايى
١٩ ص
(١٠)
يك
سطح عبارات قرآنى
٢٠ ص
(١١)
دو
سطح اشارات قرآنى
٢٢ ص
(١٢)
سه
سطح لطايف قرآنى
٢٥ ص
(١٣)
چهار
سطح حقايق قرآنى
٢٦ ص
(١٤)
فصل دوم مبانى،
قواعد، روشها، گرايشها و سبكهاى تفسيرى
٢٩ ص
(١٥)
پيشينه
تحقيق
٢٩ ص
(١٦)
1
مذاهب التفسير الإسلامى
٣٠ ص
(١٧)
2
التفسير و المفسرون
٣٠ ص
(١٨)
3
مبانى و روشهاى تفسير قرآن
٣١ ص
(١٩)
4
التفسير و المفسرون فى ثوبه القشيب
٣١ ص
(٢٠)
5
مكاتب تفسيرى
٣٢ ص
(٢١)
شناخت
مصطلحات، پيشنياز جريانشناسى تفاسير
٣٢ ص
(٢٢)
يك
مبانى تفسيرى
٣٣ ص
(٢٣)
الف
- مبانى صدورى
٣٣ ص
(٢٤)
ب
- مبانى دلالى
٣٤ ص
(٢٥)
دو
قواعد تفسيرى
٣٤ ص
(٢٦)
سه
روشهاى تفسيرى
٣٦ ص
(٢٧)
الف
- تفسير قرآن به قرآن
٣٧ ص
(٢٨)
ب
- تفسير قرآن به سنت
٣٩ ص
(٢٩)
ج
- تفسير عقلى
٤١ ص
(٣٠)
د
- تفسير شهودى
٤٤ ص
(٣١)
ه
- تفسير علمى
٤٦ ص
(٣٢)
يك
موافقت مطلق
٤٧ ص
(٣٣)
دو
مخالفت مطلق
٤٧ ص
(٣٤)
سه
موافقت مشروط
٤٧ ص
(٣٥)
و
- تفسير جامع
٤٩ ص
(٣٦)
چهار
گرايشهاى تفسيرى
٥٢ ص
(٣٧)
پنج
سبكهاى تفسيرى
٥٣ ص
(٣٨)
فصل سوم جايگاه
علمى اهل بيت(ع) در تفسير قرآن
٥٥ ص
(٣٩)
1
معناى سنت
٥٥ ص
(٤٠)
ادله
تعميم معناى«سنت» به احاديث اهل بيت عليهم السلام
٥٦ ص
(٤١)
الف
- وجوب تمسك به اهل بيت عليهم السلام
٥٦ ص
(٤٢)
ب
- دانش اهل بيت عليهم السلام، دانش پيامبر صلى الله عليه و آله است
٥٧ ص
(٤٣)
ج
- حديث اهل بيت عليهم السلام، حديث پيامبر صلى الله عليه و آله است
٥٩ ص
(٤٤)
2
ادله جايگاه قرآنى اهل بيت عليهم السلام
٦١ ص
(٤٥)
الف
- اشارات قرآن
٦١ ص
(٤٦)
1
فهم حقيقت قرآن توسط پاكان
٦١ ص
(٤٧)
2
مرجعيت علمى اهل ذكر
٦٣ ص
(٤٨)
3
فهم حقيقت قرآن توسط راسخان در علم
٦٧ ص
(٤٩)
ب
- تصريح پيامبر صلى الله عليه و آله
٧٢ ص
(٥٠)
ج
- تأكيد امير مؤمنان عليه السلام
٧٣ ص
(٥١)
د
- اعتراف بسيارى از صحابه، تابعين و دانشمندان
٧٤ ص
(٥٢)
ه
- تبيين اهل بيت عليهم السلام
٧٧ ص
(٥٣)
3
رابطه متقابل قرآن و سنت
٧٧ ص
(٥٤)
الف
- فهم قرآن، بىنياز از سنت
٧٧ ص
(٥٥)
نقد
اين ديدگاه
٨٠ ص
(٥٦)
ب
- فهم قرآن، تنها از طريق سنت
٨٢ ص
(٥٧)
يك
حرمت«تفسير به رأى»
٨٤ ص
(٥٨)
دو
اختصاص داشتن فهم معارف قرآن به پيامبر و اهل بيت عليهم السلام
٨٥ ص
(٥٩)
سه
ظاهر نبودن الفاظ قرآن
٨٩ ص
(٦٠)
نقد
دليل اول
٩٠ ص
(٦١)
نقد
دليل دوم
٩١ ص
(٦٢)
نقد
دليل سوم
٩٤ ص
(٦٣)
ج
- فهم قرآن از طريق سنت، در موارد خاص
٩٥ ص
(٦٤)
د
- فهم قرآن از طريق سنت، تنها در برخى سطوح
٩٨ ص
(٦٥)
عرصههاى
نقشآفرينى سنت در معرفت دينى
٩٩ ص
(٦٦)
فصل چهارم نقش عملى
اهل بيت(ع) در تفسير قرآن
١٠١ ص
(٦٧)
1
آموزش روش تفسير قرآن
١٠١ ص
(٦٨)
پيشنيازهاى
تفسير قرآن
١٠٢ ص
(٦٩)
الف
- مقدمات تدبر در قرآن
١٠٢ ص
(٧٠)
ب
- تدبر در متن قرآن
١٠٣ ص
(٧١)
ج
- اتصال به منبع وحى و الهام
١٠٣ ص
(٧٢)
روش
تفسير جامع
١٠٤ ص
(٧٣)
2
تفسير آيات متشابه
١٠٨ ص
(٧٤)
3
تشخيص آيات منسوخ
١٠٨ ص
(٧٥)
4
تفسير باطن قرآن
١٠٩ ص
(٧٦)
5
پيكار با تفسيرهاى ناروا
١١٠ ص
(٧٧)
6
تفسير بسيارى از آيات قرآن
١١٢ ص
(٧٨)
فصل پنجم
گونهشناسى روايات تفسيرى
١١٣ ص
(٧٩)
1
ترسيم فضاى نزول
١١٤ ص
(٨٠)
2
تفسير قرآن به قرآن
١١٥ ص
(٨١)
3
تفسير لفظى
١١٦ ص
(٨٢)
4
تفسير مفهومى
١١٧ ص
(٨٣)
5
تفسير مصداقى
١١٧ ص
(٨٤)
6
تفسير عقلى
١١٨ ص
(٨٥)
7
تفسير فقهى
١١٩ ص
(٨٦)
8
تفسير علمى - تجربى
١٢٠ ص
(٨٧)
9
تفسير عملى
١٢٠ ص
(٨٨)
10
تفسير شهودى
١٢٢ ص
(٨٩)
11
تفسير تاريخى
١٢٣ ص
(٩٠)
12
تفسير تمثيلى
١٢٣ ص
(٩١)
13
تفسير متشابهات
١٢٤ ص
(٩٢)
14
تفسير باطنى
١٢٤ ص
(٩٣)
15
تبيين حكمت احكام
١٢٦ ص
(٩٤)
16
تبيين اطلاقات و عمومات
١٢٦ ص
(٩٥)
17
تبيين اشارات
١٢٧ ص
(٩٦)
18
تبيين آيات منسوخ
١٢٧ ص
(٩٧)
19
مبارزه با تفاسير نادرست
١٢٨ ص
(٩٨)
20
تفسير قرآن بدون اشاره به آيهاى خاص
١٢٨ ص
(٩٩)
فصل ششم حجيت
روايات تفسيرى
١٣٣ ص
(١٠٠)
سه
نظريه در باره حجيت روايات تفسيرى
١٣٤ ص
(١٠١)
1
حجيت خبر ثقه در تفسير
١٣٥ ص
(١٠٢)
نقد
نظريه نخست
١٣٥ ص
(١٠٣)
2
عدم حجيت خبر ثقه در تفسير
١٣٦ ص
(١٠٤)
نقد
نظريه دوم
١٣٩ ص
(١٠٥)
3
اعتبار نسبى روايات تفسيرى دسته سوم
١٣٩ ص
(١٠٦)
فصل هفتم
آسيبشناسى تفسير قرآن
١٤٣ ص
(١٠٧)
آسيبهاى
تفسير
١٤٨ ص
(١٠٨)
1
تمايلات نفسانى
١٤٨ ص
(١٠٩)
2
باورهاى اعتقادى
١٤٨ ص
(١١٠)
3
جهل
١٤٩ ص
(١١١)
4
احساس بىنيازى از كارشناسان قرآنى
١٤٩ ص
(١١٢)
جامع
همه آسيبها
١٤٩ ص
(١١٣)
آسيبهاى
احاديث تفسيرى
١٥٠ ص
(١١٤)
الف
- تعريف جعل حديث
١٥٠ ص
(١١٥)
ب
- انگيزه جعل حديث
١٥١ ص
(١١٦)
ج
- تاريخ جعل حديث
١٥٣ ص
(١١٧)
د
- زمينههاى ورود جعل به احاديث تفسيرى
١٥٤ ص
(١١٨)
يك
تفسير قصههاى قرآن
١٥٤ ص
(١١٩)
دو
بيان شأن نزول شمارى از آيات
١٥٧ ص
(١٢٠)
سه
تأويل غاليان
١٥٩ ص
(١٢١)
چهار
فضيلتسازى براى قرائت قرآن
١٦٣ ص
(١٢٢)
ه
- كميت روايات مجعول تفسيرى
١٦٥ ص
(١٢٣)
فهرست تفصيلى
١٦٩ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
درآمدى بر تفسير جامع روايى - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٣٥ - دو قواعد تفسيرى
انحراف پيشگيرى مىكند. مهمترين قواعد تفسير را مىتوان در اين عناوين، خلاصه كرد:
- انكار بر قرائت صحيح متن قرآن؛
- استفاده از ابزارهاى علمى مناسب، مانند: ادبيات، اصول فقه، علوم عقلى، علوم نقلى، تاريخ، دو دانش رجال و درايه، و علوم تجربى؛
- توجّه به معناى لغوى واژهها؛
- رعايت دستور تركيب جملهها؛
- اخذ ظهور مستقر كلام؛
- اهتمام به تفكيك معناى حقيقى از معناى مجازى؛
- رعايت عام و خاص؛
- رعايت مطلق و مقيّد؛
- توجّه به دلالتهاى گوناگون كلام؛
- نگاه كردن به همه معانى (وجوه معنايى قرآن) و محدود نشدن به برخى از آنها؛
- در نظر گرفتن سياق و بافت كلام؛
- توجّه به معنى كلمات پيش از قرآن، در قرآن و پس از آن؛
- اصل قرار دادن محكمات براى روشن كردن متشابهات؛
- نگاه سيستمى (نظامشناسانه) داشتن به مفاهيم قرآن؛
- ملاحظه سنّت شارح در تفسير قرآن.