درآمدى بر تفسير جامع روايى - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٣٢ - شناخت مصطلحات، پيشنياز جريانشناسى تفاسير

تكميل آن (بويژه در بخش تفاسير شيعى) نوشته است. ايشان تفاسير نگارش شده بر قرآن را چنين دسته‌بندى كرده است: يك. تفسير به مأثور؛ دو. تفسير اجتهادى.

سپس تفسير اجتهادى را به: فقهى، جامع، ادبى، لغوى، موجز، عرفانى، علمى و اجتماعى تقسيم مى‌كند.[١]

٥. مكاتب تفسيرى‌[٢]

نگارنده اين اثر،[٣] نخست تفاسير را به: يك. مكتب روايى محض؛ دو.

مكتب باطنى محض؛ سه. مكتب اجتهادى، تقسيم مى‌كند و سپس تفسير اجتهادى را به: قرآن به قرآن، روايى، ادبى، فلسفى، علمى، جامع، و باطنى تقسيم كرده است.[٤]\*

بجز اين موارد، تلاش‌هاى ديگرى نيز صورت گرفته كه از آنها مى‌گذريم.

شناخت مصطلحات، پيش‌نياز جريان‌شناسى تفاسير

نكته قابل توجّه در تقسيم‌بندى‌هاى ياد شده، اين است كه اين‌

[١]. التفسير و المفسّرون فى ثوبه القشيب: ج ٢.

[٢]. اثر على اكبر بابايى.

[٣]. اين كتاب، از سوى پژوهشكده حوزه و دانشگاه و سازمان تدوين كتب علوم انسانى‌دانشگاهى( سمت) در سال ١٣٨١ ش، در دو جلد به چاپ رسيده است. نويسنده، اين تقسيم بندى را براى عنوان« مكاتب تفسيرى» انتخاب كرده است.

[٤]. مكاتب تفسيرى: ج ١ ص ٢٣.