درآمدى بر تفسير جامع روايى - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ١٤٥ - فصل هفتم آسيبشناسى تفسير قرآن

نخستين چيزى كه از زمين برداشته مى‌شود علم است.

اصحاب پرسيدند: آيا قرآن برداشته مى‌شود؟ فرمود:

لا، ولكِن يَموتُ مَن يَعلَمُهُ- أو قالَ: مَن يَعلَمُ تَأويلَهُ-، ويَبقى‌ قَومٌ يَتَأَوَّلونَهُ عَلى‌ أهوائِهِم.[١]

خير؛ بلكه كسى كه آن را مى‌داند- يا فرمود: كسى كه تأويل آن را مى‌داند- مى‌ميرد و گروهى باقى مى‌مانند كه آن را بر اساس [گرايش‌ها و] خواسته‌هاى خود، تأويل مى‌كنند.

در روايت ديگرى از امام على عليه السلام آمده:

كَم مِن ضَلالَةٍ زُخرِفَت بِآيَةٍ مِن كِتابِ اللَّهِ، كَما يُزَخرَفُ الدِّرهَمُ النُّحاسُ بِالفِضَّةِ المُمَوَّهَةِ.[٢]

بسا گم‌راهى‌اى كه با آيه‌اى از كتاب خدا آراسته شود، همچنان كه درهمِ مسى، با روكشى از نقره آراسته مى‌گردد!

اين سخن، به روشنى نشان مى‌دهد كه شمارى از شيّادان و فريبكاران چگونه تفسير نادرست آيات قرآن را ابزارى براى رسيدن به مقاصد و مطامع خود قرار مى‌دهند.

٣. رواياتى كه تكيه بر آراى شخصى را آفت تفسير قرآن دانسته‌اند، مانند آنچه از پيامبر صلى الله عليه و آله نقل شده كه فرمود:

قالَ اللَّهُ جَلَّ جَلالُهُ: ما آمَنَ بى مَن فَسَّرَ بِرَأيِهِ كَلامى.[٣]

[١]. همان جا.

[٢]. غرر الحكم: ج ٤ ص ٥٥٥ ح ٦٩٦٩، المحاسن: ج ١ ص ٣٥٩ ح ٧٦٩.

[٣]. التوحيد: ص ٦٨ ح ٢٣، عيون أخبار الرضا عليه السلام: ج ١ ص ١١٦ ح ٤.