درآمدى بر تفسير جامع روايى - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ١٩ - ٦ بطون و لايههاى معنايى

نفرستاد. بنا بر اين، قرآن، در هر زمانى، نو، و براى هر مردمى، تا روز قيامتْ تازه است.

اين ويژگى، حاكى از آن است كه معارف قرآن، لايه‌هاى عميق و متعدّدى دارد كه در مقاطع مختلف تاريخ، كشف مى‌شود و مورد بهره‌بردارى قرار مى‌گيرد. البته هر كسى قادر به كشف معارف عميق، و حقايق دقيق قرآن نيست؛ بلكه تنها كسانى از اين توانايى برخوردارند كه از نظر علمى و عملى، شايستگى‌هاى لازم را داشته باشند.

٦. بُطون و لايه‌هاى معنايى‌

قرآن به سان يك متن دست‌نوشته آدمى نيست كه هر قدر هم عميق باشد، به آسانى بتوان به عمق و كُنه آن رسيد. قرآن، سخن خداوند حكيمِ دانا و بى‌نهايت است كه عالَم و آدم را آفريد و از اعماق هستى، آگاه است. حقيقت و اعتبار، در دست اوست. ذهن و عين، در اختيار اوست. مكتوب و مخلوق، از آنِ اوست. خداوند بر پايه اين حكمت و دانايى، كتابش را چنان منظّم ساخته كه جز او و آن‌كه او بخواهد، كسى نتواند به كنه آن برسد. اين، همان چيزى است كه از آن به بطون قرآن يا لايه‌هاى معنايى و نيز حقايق قرآنى ياد مى‌شود.

در روايتى از امام باقر عليه السلام آمده است:

إنَّ لِلقرآنِ بَطناً، وَ لِلبَطنِ بَطناً.[١]

قرآن، باطنى دارد و باطن آن هم باطنى دارد.

روايت زير از امام على عليه السلام نيز اشاره به لايه‌ها و بطون معنايى كتاب‌

[١]. بحار الأنوار: ج ٩٢ ص ٩١ ح ٣٧.