درآمدى بر تفسير جامع روايى - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٢٤ - دو سطح اشارات قرآنى

بِبَعضٍ، و يَشهَدُ بَعضُهُ عَلى‌ بَعضٍ.[١]

اين، كتاب خداست كه با آن مى‌توانيد [حقيقت را] ببينيد، و با آن، سخن [حق را] بگوييد، و به وسيله آن بشنويد. بعضى از قرآن، از بعضى ديگر آن، سخن مى‌گويد، و برخى بر برخى ديگر، گواهى مى‌دهد.

در روايتى ديگر مى‌فرمايد:

وَ اللَّهُ سُبحانَهُ يَقولُ:

«ما فَرَّطْنا فِي الْكِتابِ مِنْ شَيْ‌ءٍ»[٢]

و فيهِ‌

تِبيانُ كُلِّ شَى‌ءٍ،[٣] و ذَكَرَ أنَّ الكِتابَ يُصَدِّقُ بَعضُهُ بَعضاً.[٤]

خداوند سبحان مى‌فرمايد: «ما در قرآن چيزى را فروگذار نكرديم». و در قرآن، بيان هر چيزى هست و يادآور شده كه بعض قرآن، گواه بعض ديگر آن است.

امّا شنيدن سخن قرآن و فهم تصديق و شهادت و اشارت برخى از آيات در مورد برخى ديگر، كار هر كس نيست. تنها خواص و اهل فن مى‌توانند تشخيص بدهند كه كدام آيه، در باره آيه ديگر چه مى‌گويد و كدام آيه، به كدام نكته اشاره دارد و كدام آيه، مفسِّر و مبيِّن كدام آيه است.

قرآن‌شناسى در اين سطح را مى‌توان «تفسير قرآن به قرآن» ناميد و در اين سطح، نيازى به سنّت نيست؛ امّا نكته مهمّى كه بايد به آن توجّه‌

[١]. نهج البلاغة: خطبه ١٣٣، بحار الأنوار: ج ٩٢ ص ٢٢ ح ٢٣.

[٢]. انعام: آيه ٣٨.

[٣]. اشاره دارد به آيه ٨٩ از سوره نحل:« وَ نَزَّلْنا عَلَيْكَ الْكِتابَ تِبْياناً لِكُلِّ شَيْ‌ءٍ؛ و كتاب( قرآن) را كه روشنگر همه چيز است، براى تو فرو فرستاديم».

[٤]. نهج البلاغة: خطبه ١٨.