درآمدى بر تفسير جامع روايى - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ١٥٤ - يك تفسير قصههاى قرآن

د- زمينه‌هاى ورود جعل به احاديث تفسيرى‌

مى‌توان گفت كه سرچشمه‌هاى ورود جعل به احاديث تفسيرى، عبارت اند از:

يك. تفسير قصّه‌هاى قرآن‌

اندك بودن دانش تاريخى و مستند اعراب و كم‌اطّلاعى آنان از اديان پيشين، موجب بروز مشكل در برخورد با آياتى شد كه به زندگى و احوال پيامبران و امّت‌هاى گذشته اشاره مى‌كرد. اختصار، اجمال و بسنده كردن قرآن به نكات تربيتى و اصلى ماجراهاى اقوام پيشين و پرهيز از داستان‌سرايى و نقل جزئيات كم‌فايده از يك سو و جدايى عترت از قرآن از سوى ديگر، زمينه را براى سوء استفاده عالمان تازه‌مسلمان باز كرد.[١] اين عالمان يهودى و مسيحى تازه به اسلام گرويده، براى جذب جامعه به سوى خود، در پاسخ به سؤال‌هايى مانند چگونگى پديدآمدن آدم و حوّا، سرنوشت عاد و ثمود و كارهاى شگفت‌انگيز داوود، سليمان، طالوت و ...، حكايت‌هايى برساخته و يا منقول از تورات‌ها و انجيل‌هاى خودساخته، ارائه مى‌دادند كه بعدها به وسيله راويان و برخى مفسّران در كنار احاديث اسلامى جاى گرفت.

متأسّفانه، خواست حكومت‌ها براى تخدير توده‌ها و سودجويى‌

[١]. براى آگاهى بيشتر، ر. ك: اسرائيليات و تأثير آنها بر داستان‌هاى انبياء: ص ١٧٤.