با شیوع این انگاره در جهان اسلام شاهد دو جناح بندی هستیم: ترویج انگارۀ عمومیت وارثان قرآن از سوی مخالفان اهل بیت و تلاش علمی معصومان در ابطال آن. نگاهی تاریخی به دو قرن نخست هجری حکایت‌گر نقش دفاعی و تبلیغی اهل بیت: در تبیین حقیقت آیۀ وراثت کتاب در دوره حضور آن بزرگواران است؛ نقش دفاعی در مقابله با نگره مخالفان و نقش تبلیغی در تبیین منزلت قرآنی خویش. تلاش مستمر اهل بیت همچنین نشانه‌ای بر حیات نگرۀ مخالف نیز هست. به سخن دیگر، روایات به خوبی نشان می‌دهند که در تفسیر آیۀ وراثت دو جریان کاملاً مقابل هم شکل گرفته است: یکی در مدینه با محوریت اهل بیت و دیگری در سایر مراکز حدیثی که نقطه مقابل اهل بیت بودند و سعی زیادی در ترویج و تبلیغ انگاره عمومیت وارثان برگزیده قرآن داشتند؛ به گونه‌ای در سال٢٠٠ هجری این انگاره از اعتبار خاصی نزد دانشیان اهل سنّت برخوردار است و امام رضا٧ در مناظره‌ای سخت به ابطال آن پرداخت. تردید در صحت انگاره عمومیت وارثان قرآن، جریانی است که در برخی از مراکز حدیثی چون بصره، عراق، کوفه شکل گرفته بود. همزمان با شیوع انگارۀ مذکور در مراکز حدیثی آن روزگار، برخی از افراد و جریان‌های فکری در صحت تفسیر مفسران مدرسه خلفا از آیۀ وراثت کتاب تردید نمودند و برای رفع تردید خود از اهل‌بیت: تفسیر صحیح آیه را جویا می‌شدند. جریان تردید با انکار صریح انگارۀ مذکور از سوی اهل بیت و تأکید بر نزول آیه در خصوص عترت نبوی، رو به رو شد.[٢]تفسیر اهل بیت: با سکوت و عدم ایراد مخاطبان مواجهه شده است. این به معنای اعتراف ضمنی به بطلان نظریه عمومیت وارثان قرآن و تأیید صحت تفسیر اهل بیت: به شمار می‌آید.

دیدگاه اهل بیت:

اهل بیت: بر این اعتقاد هستند که مراد از «وارثان برگزیدۀ قرآن»، عترت از اهل بیت

[١]. تفسیر النسفی، ج٣، ص٣٤٣.

[٢]. تفسیر مجاهد، ج١، ص٣٨؛ تفسیر ابن أبی حاتم الرازی، ج١٠، ص٣١٨١؛ تفسیر السمرقندی، ج٣، ص١٠٢.