د. داوری در دیدگاه‌های متعارض رجالی با توجه به محتوای روایت راوی؛ کتب رجالی در معرفی و ارزیابی بسیاری از راویان احادیث، با یکدیگر اختلاف و گاه تناقض دارند. با تحلیل محتوای روایات راویان می‌توان معیاری را در ترجیح اقوال در باره یک راوی، طراحی نمود.

در ارزیابی «نصربن مزاحم»بین رجالیان اختلاف نظر است. برخی او را سنی و برخی او را حتی شیعه غالی نیز گفته‌اند. شوشتری با توجه به محتوای کتب او به ارزیابی او پرداخته و او را جزء گروهی از اهل سنت دانسته که به امامیه نزدیک هستند:

و الصواب كونه كأبی مخنف من العامة قریباً من الامامیة، و الشاهد لذلك كتبهما و كیف یكون امامیاً و روی فی صفینه ...[٣]

از دیگر مسائلی که در ارزیابی مطرح است، آن است که آیا راوی اثنی عشری است یا خیر؟ برای مثال، برخی «عمرو بن خالد» را جزء شیعه دانسته‌اند و بیشتر رجالیان شیعه او را از رجال عامه دانسته‌اند. شوشتری بر این باورست که او جزء رجال زیدیه است و دلیل خود را گردآوری و تحلیل روایات او می‌داند:

مع ان السبر یشهد لزیدیته فروی غسل الرجل فی الوضوء، و روی عدم غسل الشهید و ان مات من الغد، و روی من اکتری دابة فاهلکها بتعدیته لم یکن علیه اجره، و روی حرمة المتعة، و روی حرمة لحوم الحمر الاهلیة و ... و روایاته کلها عن زید.[٤]

نتیجه

از نگاه محمد تقی شوشتری:

١. منابع فن رجال را می‌توان به «منابع مستقیم»و «منابع غیر مستقیم»تقسیم کرد.

٢.«اطلاعات رجالی درکتب غیر رجالی» و «روایات راویان» دو منبع بسیار مهم و در عین حال، غیرمستقیم در علم رجال است.

[١]. الملل و النحل، ص١١٦.

[٢]. رجال النجاشی، ص٩٤؛ فهرست الطوسی، ص٢٨.

[٣]. قاموس الرجال، ج١، ص٣٩٨-٣٩٩.

[٤]. همان، ج١١، ص١٥٩.