آغاز، با نقل یک عبارت تاریخی از نحوه ارتباط ابن عقده و امام صادق٧، زیدی بودن اورا رد می‌کند. و در باره جارودی بودن او می‌گوید که شهرستانی جارودی را کسی می‌داند که معتقد است پیامبر٦، حضرت علی٧ را با وصف و نه با نام به عنوان جانشین خویش تعیین کرده‌اند؛ ولی مردم به دنبال اوصافی که پیامبر٦ گفته بود، نرفتند و در این راه کوتاهی نموده و علی٧ را نشناختند.[١] شوشتری معتقد است که اگر این تعریف جارودی باشد، با عنوان یکی از کتب ابن عقده ناسازگار است؛ زیرا در الفهرست شیخ طوسی و نجاشی از جمله کتب ابن عقده کتابی با عنوان کتاب الولایة و من روی غدیر خم[٢] را آورده‌اند. این عنوان با تعیین امام علی٧ همخوانی دارد و نه با توصیف. بر همین اساس عنوان این کتاب ابن عقده با جارودی بودن وی نمی‌سازد و بنا بر این ابن عقده جارودی نیست.[٣]

از مسائل دیگری که در ارزیابی رجال شیعه مطرح شده، «غلو» است. یکی از مسائل مطرح
در باره ابابصیر آن است که رجال الكشی از قول عیاشی آورده است که احتمالاً او جزء غالیان است. شوشتری با تحلیل محتوای روایات ابی بصیر، این احتمال را به شدت رد کرده و می‌گوید: چگونه می‌توان او را غالی دانست؛ در حالی که خودش اخبار مذمت غالیان را نقل کرده است.[٤]

روی الكشی فی ابی الخطاب عنه: قال: قال لی ابو عبدالله٧ یا ابا محمد أبرء ممن زعم انا ارباب، قلت: بری الله منه. فقال: ابرء ممن زعم انا انبیاء، قلت: بری الله منه.[٥]

در مقام ارزیابی، «قابلیت اعتماد» به راوی نیز مطرح می‌شود. یکی از روش‌های ارزیابی، میزان اعتماد به راوی، روایات اوست. در شرح حال «عمار بن موسی الساباطی (عمار ساباطی)» الفهرست شیخ او را «جید معتمد» دانسته است.[٦] شوشتری با این نظر شیخ مخالف است و معتقد است که عمار قابل اعتماد نیست و دلیل خود را روایات او می‌داند؛ زیرا بسیاری از روایات او شاذ و غیر معمول بها است؛ برای مثال:

فروی اخباراً اربعة فی جواز بیع الدرهم بالدینار نسیة، و روی غسل الرجل فی الوضوء و روی الوضوء بسور الیهودی، و روی نزح جمیع البئر لموت فأرة او كلب او خنزیر، و روی نقض الوضوء بمس باطن الدبر او الاحلیل، و روی نجاسة الحدید، و روی غسل الید من اللبن و .. .

[١]. قاموس الرجال، ج٩، ص٢٦٦.

[٢]. همان، ج١، ص٥١.

[٣]. رجال النجاشی، ص٤٢١.

[٤]. خلاصة الاقوال، ص٢٧١.

[٥]. قاموس الرجال، ج٩، ص١١٩؛ الاخبار الدخلیة، ج١، ص٦٤.

[٦]. رجال الطوسی، ص٤٠٩؛ رجال النجاشی، ص٩٤؛ فهرست الطوسی، ص٢٨.