نیز خصوص مورد نزول را معتبر می‌داند؛ چنان که نخست، گفتار فاضل قوشچی را در شرح التجرید می‌آورد که از اجماع مفسران در باره نزول این آیه در شأن حضرت مرتضی ٧، آن گاه که انگشتر خویش را در هنگام رکوع صدقه داد، خبر می‌دهد و در ادامه افزوده است که احتمال عدم تخصیص آیه به آن حضرت نیز وجود دارد و ممکن است مراد از رکوع، خشوع و غیر آن باشد.[١] محقق اردبیلی به نظر فاضل قوشچی در باره عمومیت حکم اعتراض کرده و ملاک‌هایی ‌را برای انصراف آیه از عموم ظاهری ارائه می‌دهد که بعد از وجود ادات حصر در آیه و انحصار اوصاف در امیر مؤمنان ٧ و اتفاق مفسران بر این که آیه در شأن ایشان است _ که همه بر اختصاص حکم به آن حضرت دلالت دارد _ معنا ندارد که«وَ هُمْ راکِعُونَ» را عطف گرفته یا آن را به معنای خاضعون بدانیم.[٢] اما مقدس اردبیلی به دیدگاه دیگری که در اخبار شیعه بیان شده است و طبق آن حکم آیه به سایر ائمه٧ نیز تسری می‌یابد، اشاره صریحی ندارد. شاید بتوان اشاره و پاسخ محقق را در جای دیگری از کلام وی یافت؛ او برای اشاره به تعمیم لفظ «آل» در ذکر صلوات، به چهارده معصوم ٧ و عدم اختصاص آن به خمسه طیبه: می‌گوید که ظاهراً لفظ آل به صورت حقیقی، و نه به گونه تغلیبی، بر همه ائمه : و حضرت فاطمه ٣ دلالت دارد و روایات سبب نزول آیه تطهیر[٣] که فقط به خمسه طیبه: اشاره کرده‌اند، ‌از آن روست که ایشان در آن زمان موجود بوده اند، لذا حصر آیه اضافی است.[٤] در نتیجه، اگر محقق معتقد به حصر این آیه بر امیر مؤمنان٧ باشد، این حصر از نوع اضافی و از آن روست که تنها معصومی که در هنگامه نزول آیه در حال نماز به اعطای زکات پرداخت، ایشان بود و گر نه حکم آیه، دیگر ائمه ٧ را نیز
در بر می‌گیرد.

٣. محقق، نزول سوره انسان را در شأن حضرت امیر، صدیقه کبرا و حسنین ٨ می‌داند. او بعد از اشاره به ماجرای نزول می‌گوید:

پس سوره هل أتی همراه با مدحی عظیم فرود آمد که جز ایشان و جز به واسطه ایشان، بدان دست نمی‌توان یافت.

با این حال، از طبرسی نقل می‌کند که این مخصوص به ایشان نیست، بلکه هر مؤمنی که چنین عمل کند، می‌تواند به این درجه از مدح دست یابد.[٥]

[١]. ‌تسنیم، ج‌ ١، ص‌٢٣٢-٢٣٣.‌

[٢]. معنای متن، ص‌١٨٩.‌

[٣]. ‌علوم القرآن، ص‌٤٢.‌

[٤]. سوره بقره، آیه١٥٩.

[٥]. زبدة البیان‌، ص٦٩٦.