موسوعة الإمام الخميني 47 (سرّ الصلوة) - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٨٣ - وقت نماز در مسلك اهل عرفان و مشرب اصحاب ايقان

زالَتِ الشَّمْسُ دَخَلَ الْوَقْتان» [١]. و آن، وقت ظهر و عصر است كه افضل صلاتند، و صلات وسطى از آن دو خارج نيست؛ گرچه اقرب در نظر فقاهت آن است كه آن، نماز ظهر است؛ و در مسلك عرفان، هر دو صلات است به طريق ظاهريت و مظهريت و اوّليت و آخريت: «انَّما هِيَ أرْبَعٌ مَكانَ أَرْبَع» [٢]؛ و در اخبار از هر دو به صلات وسطى تعبير شده.

و وقت صلات عصر، هنگام خطيئه آدم- عليه السلام- به ورود در حجاب تعيّن و ميل به شجره طبيعت است.

و اما صلات عشائين، در اوقاتِ ظلمتِ ديجورِ طبيعت و احتجاب تامّ شمس حقيقت است، براى خروج از اين ظلمت به توبه صحيحه از خطاى غريزى ابوالبشر- عليه السلام- به صلات مغرب؛ و خروج از ظلمات قبر و صراط و قيامت، كه بقاياى ظلمت طبيعت است، به طريق مشايعت؛ چنانچه در حديث اهل بيت عصمت و طهارت است كه مغرب وقتى است كه آدم توبه كرد، پس سه ركعت نماز خواند، يكى براى خطيئه خود، و يكى براى خطيئه حوّا- عليها السلام- و يكى براى توبه خود، و نماز عشا براى آن است كه قبر و قيامت را ظلمتى است كه به آن نماز رفع شود، و صراط براى آنها نورانى گردد [٣].

[١] «چون خورشيد به حد زوال رسيد دو وقت (ظهر و عصر) فرا رسيده است». (من لا يحضره الفقيه، ج ١، ص ١٤٠، حديث ٣؛ وسائل الشيعة، ج ٤، ص ١٢٥، «كتاب الصلاة»، «أبواب المواقيت»، باب ٤، حديث ١)

[٢] «همانا آن چهار (ركعت) به جاى چهار (ركعت) ديگر است». (الكافي، ج ٣، ص ٢٩١، «كتاب الصلاة»، «باب من نام عن الصلاة أو سها عنها»، حديث ١؛ وسائل الشيعة، ج ٣، ص ٢٩١، «كتاب الصلوة»، «أبواب المواقيت»، باب ٦٣، حديث ١)

[٣] الأمالي، صدوق، ص ١٥٩، حديث ١.