موسوعة الإمام الخميني 47 (سرّ الصلوة) - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٧ - مقامات نماز و تطابق آن با مقامات انسان

و به اعتبارى داراى هفت مقام، معروف به هفت شهر عشق و هفت اقليم وجود، در السنه عرفا است‌ [١].

و به اعتبارى تفصيلى داراى صد منزل يا هزار منزل است‌ [٢]، كه تفصيل آن از حوصله اين مختصر خارج است.

همين‌طور از براى نماز، كه در بين عبادات و مناسك الهيّه سِمت جامعيّت و عموديّت دارد، اين مقامات طابَقَ النَّعْلُ بِالنَّعْل هست؛ زيرا كه جميع مقامات معنويه انسانيه به حسب سفر معنوى اوست از منتهى النزول عالم مُلكى، كه بيت مظلمه نفس است، تا غاية القصواى معراج حقيقى روحانى، كه وصول به فناء اللَّه است.

و بُراق سِير و رَفرَفِ عروج اهل معرفت و اصحاب قلوبْ نماز است؛ و هركس از اهل سير و سلوك الى اللَّه را نمازى مختصّ به خود او و حظّ و نصيبى است از آن، حسب مقام خود؛ چنانچه ساير مناسك از قبيل روزه و حج نيز همين طور است، گرچه به جامعيت نماز نيستند: «الطُّرُقُ إِلَى اللَّه بِعَدَدِ أَنْفاسِ الْخَلائِق» [٣]. و ديگران كه به آن مقام نرسيده‌اند از براى آنها حظّى از نماز آنها نيست؛ بلكه صاحب هر نشئه و مقامى اگر از مركب عصبيّت و انانيّت فرود نيايد، انكار ساير مراتب كند و غير از آن‌كه خود به آن متحقّق است مقامات ديگر را باطل و حشو شمارد؛ چنانچه مراتب و مقامات انسانيه را نيز كسى كه به آن‌

[١] مجموعه آثار حكيم صهبا، ص ٢١٠؛ أسرار الحكم، ص ٣٥٠ و ٦١٨؛ رشحات البحار، الإنسان و الفطرة، ص ١٢٥ و ٢٠٣.

[٢] ر. ك: شرح منازل السائرين، ص ٢٤- ٢٥.

[٣] «راه‌هاى به سوى خداوند به تعداد نفس‌هاى مردم است». ر. ك: الفتوحات المكّية، ج ٣، ص ٤١١)