موسوعة الإمام الخميني 47 (سرّ الصلوة) - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٥٧ - فصل دوم اسرار تطهير با آب و خاك

وَ عَنِ الصّادِقِ- عَلَيْهِ السَّلامُ: «تَقَدَّمْ الَى الْماءِ تَقَدُّمَكَ الى‌ رَحْمَةِ اللَّه» [١] و آن اصل تجلّى ذاتى است بى‌تعلّق به مرآت و تعيّن در مجالى آيات.

پس، سالك الى اللَّه اگر يافت طريقى به تجلّى فيض اطلاقى و مشاهده جمال بى‌تحديد به مثال، به آن تجلّىْ تطهير مقادم وجود خود كند براى وصول به بساط قرب؛ چنانچه رسول خدا- صلّى اللَّه عليه و آله- در وضوء معراج فرمود؛ و اشاره‌اى به آن مى‌آيد [٢]- ان شاء اللَّه- و توجه نكند به صعيد كه اصل تقييد و تحديد است، و اگر فاقد شد ماء سرِّ وجود را، پس در مرآت تعيّن صعيدى و تجلّى تقييدى، بعض از آن محالّ را تطهير كند و در كسوه تقييد، سرّ وجود را مشاهده كند «فَإنَّ التُّرابَ أحَدُ الطَّهُورَيْن» [٣] و «رَبُّ الْماءِ هُوَ رَبُّ الصَّعيد» [٤]، قالَ تَعالى‌: هُوَ الَّذِي فِي السَّماءِ إِلهٌ وَ فِي الْأَرْضِ إِلهٌ‌ [٥].

پس، سرّ وضوء؛ اضمحلال كثرات است در عين جمع؛ و تيمّم رؤيت وحدت است در كسوه كثرت، و سرّ اين سرّ وضوء رؤيت حقّ است و نفى غير:

هُوَ الْأَوَّلُ وَ الْآخِرُ وَ الظَّاهِرُ وَ الْباطِنُ‌ [٦]؛ و تيمّم رؤيت ذات مقدّس است در كسوه‌

[١] «به آب نزديك شو همانند آن‌كه به رحمت خدا نزديك مى‌شوى». (مصباح الشريعة، ص ١٢٨؛ بحار الأنوار، ج ٧٧، ص ٣٣٩، حديث ١٦)

[٢] ر. ك: صفحه ٦٤.

[٣] «كه همانا خاك يكى از دو پاك كننده است». (وسائل الشيعة، ج ٣، ص ٣٨١، «كتاب‌الطهارة»، «أبواب التيمّم»، باب ٢١، حديث ١. در منابع روايى بجاى لفظ «التراب» لفظ «التيمّم» است)

[٤] «و پروردگارِ آب همان پروردگار خاك است». (وسائل الشيعة، ج ٣، ص ٣٤٤، «كتاب الطهارة»، «أبواب التيمّم»، باب ٣، حديث ٢)

[٥] «اوست كسى كه در آسمان خداست و در زمين خداست». (الزخرف (٤٣): ٨٤)

[٦] «اوست اولين و آخرين و پيدا و نهان». (الحديد (٥٧): ٣)