موسوعة الإمام الخميني 47 (سرّ الصلوة) - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ١١٥ - حقيقت استعاذه و مراتب آن در نماز

كند اسم اللَّه نخواهد بود، و چون خارج شد از اين كثرت و خود را متصرّف نديد و جلوه فعل حق را در مظاهر خَلقيه مشاهده نمود، به اول مرتبه استعاذه اهل سلوك نائل شده؛ و اين استعاذه قيام و قرائت است، زيرا كه هر دو، مقام توحيد فعلى است:

اما قيام، چنانچه ذكر شد، تذكر مقام قيّوميت حق است؛ و براى اهل ولايت تحقّق به آن است و تدلّى به مقام مشيّت است.

و اما قرائت، پس تذكر اسم اللَّه- كه مقام مشيت مطلقه است- و قصر جميع محامد به‌حق و تذكر مقام رحمانيت و رحيميت و مالكيت و اتيان به صيغه جمع در «نَعْبُدُ» و «نَسْتَعِينُ» و تذكر مقام هدايت به صراط مستقيم غير مايل به افراط و تفريط، تمام مناسب با توحيد افعال است؛ چنانچه نزد اهلش واضح است.

و چون خارج شد از كثرت صفتى و جميع صفات و اسماء را مضمحل ديد و حكم به فناء كرد، در مرتبه ثانيه از استعاذه واقع شود كه آن، استعاذه ركوع و ذكر آن است؛ زيرا كه ركوع و ذكر آن، اشاره به مقام توحيد صفات است؛ چنانچه در سرّ آن بيايد، ان شاء اللَّه.

و چون غبار كثرت را از دار تحقّق پاك نمود و حجب نورانيه و ظلمانيه را برچيد و به مقام توحيد ذاتى و فناى كلى نائل شد، استعاذه حقيقيّه براى او حاصل آيد، و اين استعاذه سجود است و ذكر آن، زيرا كه آن- چنانچه بيايد [١]- اشاره به مقام توحيد ذاتى است.

و تواند اشاره به مقامات ثلاثه بود آنچه از حضرت رسول- صلّى‌اللَّه عليه و آله- منقول است كه در سجود گفت: «أَعُوذُ بِعَفْوِكَ مِنْ عِقابِكَ، وَأَعُوذُ بِرِضاكَ مِنْ‌

[١] ر. ك: صفحه ١٣٥.