ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٨٠ - مقصود
ترجمه:
هنگامى كه بفرشتگان گفتيم: آدم را سجده كنيد و سجده كردند. بجز ابليس كه خوددارى كرد. گفتيم: اى آدم، اين دشمن تو و دشمن زن تست. شما را از بهشت خارج نكند كه نگونبخت مىشوى. در آنجاست ترا كه گرسنه و برهنه نشوى و تشنه و گرمازده نشوى. شيطان او را وسوسه كرده، گفت: اى آدم، آيا دلالت كنم ترا بدرخت جاودانى و سلطنتى كه زوال ندارد؟ هر دو از آن درخت خوردند و زشتىهايشان بر ايشان آشكار گرديد و از برگ درختان بهشت بر خود پوشيدند و آدم خداى خود را عصيان كرد و گمراه شد. آن گاه خدا او را برگزيد و توبهاش را پذيرفت و هدايتش كرد فرمود: هر دو از بهشت فرو آييد و از يكديگر كناره گيرى كنيد. اگر هدايتى از جانب من براى شما آمد، هر كس كه هدايتم را پيروى كند، گمراه و نگونبخت نميشود و هر كس از ياد من اعراض كند، بيعتش ناگوار است و روز قيامت كور محشورش مىكنيم.
گويد: خدايا چرا كورم محشور كردى؟ حال آنكه من بينا بودم.
قرائت:
انك لا تظمؤ: همزه آن را نافع و ابو بكر به كسر و ديگران به فتح خواندهاند.
فتحه بنا بر عطف است بر اسم «ان لك الا تجوع» و كسره بنا بر استيناف است.
لغت:
ضحى: گرم شدن در برابر خورشيد.
ضنك: ناگوارى.
مقصود:
اكنون خداوند متعال به تفصيل داستان آدم پرداخته، ميفرمايد:
(وَ إِذْ قُلْنا لِلْمَلائِكَةِ اسْجُدُوا لِآدَمَ فَسَجَدُوا إِلَّا إِبْلِيسَ أَبى): بفرشتگان دستور داديم كه آدم را سجده كنند. آنها همگى سجده كردند جز ابليس كه خوددارى كرد.
(فَقُلْنا يا آدَمُ إِنَّ هذا عَدُوٌّ لَكَ وَ لِزَوْجِكَ فَلا يُخْرِجَنَّكُما مِنَ الْجَنَّةِ فَتَشْقى):
گفتيم: اى آدم، اين دشمن تو و دشمن زن تو حواست. او را اطاعت نكنيد تا با فريب