ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ١٦٧ - مقصود

برخى گويند: جاى آنها در صندوق آتش است. نه صدايى مى‌شنوند و نه كسى را مى‌بينند.

گويند: چون اين آيه نازل شد عبد اللَّه زبعرى خدمت پيامبر آمده، گفت:

آيا قبول دارى كه عزير و عيسى و مريم صالح بوده‌اند؟ فرمود: آرى. گفت: اينها هم پرستيده شده‌اند. پس جايشان در آتش است؟ در نتيجه آيه زير نازل گرديد:

(إِنَّ الَّذِينَ سَبَقَتْ لَهُمْ مِنَّا الْحُسْنى‌ أُولئِكَ عَنْها مُبْعَدُونَ‌): آنها كه وعده بهشت و سعادت داده شده‌اند، از آتش جهنم دورند.

(لا يَسْمَعُونَ حَسِيسَها وَ هُمْ فِي مَا اشْتَهَتْ أَنْفُسُهُمْ خالِدُونَ‌): آنها در وضعى هستند كه صداى آتش را نميشنوند و در نعمتهاى بهشت و در پناه آن دائماً بسر مى‌برند و تمايلات نفسانى آنها برآورده مى‌شود.

برخى گويند: منظور از اين آيه عيسى و مريم و عزير و فرشتگان است. زيرا آنها از اينكه بت شده‌اند كراهت داشته‌اند. اما بقولى عموميت دارد و شامل همه آنهايى كه وعده نيك داده شده‌اند، مى‌شود.

(لا يَحْزُنُهُمُ الْفَزَعُ الْأَكْبَرُ): عذاب آتش كه ترس آن از همه چيز بزرگتر است، آنها را محزون نميكند. برخى گويند: مقصود نفح صدر دوم است. چنان كه مى‌فرمايد:(وَ نُفِخَ فِي الصُّورِ فَصَعِقَ مَنْ فِي السَّماواتِ وَ مَنْ فِي الْأَرْضِ إِلَّا مَنْ شاءَ اللَّهُ) (نمل ٨٧) در صور دميده مى‌شود و همه آنهايى كه در آسمانها و زمين هستند مى‌ترسند، جز كسانى كه خدا بخواهد.

برخى گويند: آن هنگامى است كه بنده را به آتش مى‌برند. برخى گويند:

آن زمانى است كه كار مرگ و مير بپايان مى‌رسد و گفته مى‌شود: اى اهل بهشت، جاودانى است نه مرگ! و اى اهل آتش، جاودانى است نه مرگ! ابو سعيد خدرى از پيامبر ٦ روايت كرده است كه: سه كس بر توده‌اى از مشك، گرفتار فزع اكبر و حساب نميشوند: قاريان قرآن و مؤذنين و بردگان‌