فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٤٥ - ولى امر و مالكيت اموال عمومى (١) آيت الله محمد مؤمن قمى
آن نيز دلالت بر همين معنا ارد. (٢٥)صحيحه معاويه بن وهب نيز در مورد خمس و غنيمت جنگى كه بدون جنگ و خونريزى به دست آمده است، چنين دلالتى دارد:
«قلت لأبي عبداللّه(ع) السرية يبعثها الامام فيصيبون غنائم كيف يقسّم؟ قال: ان قاتلوا عليها مع أمير امّره الامام عليهم أخرج منها الخمس للّه و للرسول و قسّم بينهم أربعة أخماس، و ان لم يكونوا قاتلوا عليها المشركين كان كل ما غنموا للامام يجعله حيث أحبّ». (٢٦)
به امام صادق(ع) گفتم: امام(ع) سپاهى را مىفرستد و آنها غنائمى را به دست آوردهاند، چگونه بايد تقسيم شود؟ فرمود: اگر تحت فرمان اميرى كه امام بر آنها گمارده است جنگيدند و غنائم را به دست آوردهاند، خمس آن را براى خداوند و رسول(ص) جدا كرده و باقى را بين خود تقسيم مىكنند و اگر براى به دست آوردن آن، جنگى با مشركين نكردهاند، همه آن غنيمتها براى امام(ع) است و هر جا كه مصلحت مىداند آن را مصرف كند.
در اين روايت، خمس براى رسول خدا(ص) و غنيمت براى امام(ع) قرار داده شده است.
در صحيحه احمد بن محمد بن أبى نصر از امام رضا(ع)در مورد خمس آمده است: از امام (ع) در باره اين آيه:
{واعلموا انما غنمتم من شىء فان للّه خمسه و للرسول ولذى القربى} (٢٧)سؤال شد كه آنچه در آيه به خداوند اختصاص داده شده براى چه كسى است؟ فرمود:
لرسول اللّه(ص)، و ما كان لرسول(ص) فهو للامام، فقيل له: أفرأيت ان كان صنف
(٢٥) وسائل الشيعه، باب ١ از ابواب انفال، ج٦، ص٣٦٤ و ٣٦٥ حديث ١ و ٤ و ١٢ و... .
(٢٦) وسائل الشيعه، باب ٤١ از ابواب جهاد العدو، ج١١، ص٨٤ حديث ١؛ كافى، ج٥، ص٤٣.
(٢٧) انفال، آيه ٤١.