٣. در صورتى كه روى زمين آسفالت و يا موزاييك شده باشد، عبور و مررو روى زمين غصبى واقع نشده و تصرف در فضا، تصرف در زمين مغصوبه به حساب نمى‌آيد. شاهد بر اين، حركت هواپيما در آسمان و پرتاب سنگ از فضاى ملك غير است كه تصرف غاصبانه شمرده نمى‌شوند.

جواب:اوّلاً، حركت روى آسفالت و موزاييك زمين غصبى، عرفاً تصرف در زمين غصبى است. ثانياً در نظر عرف تصرف در فضاى زمين غصبى، تصرف در زمين غصبى به حساب مى‌آيد.

اما در مورد پرواز هواپيما و پرتاب سنگ از فضاى ملك غير، به خاطر فاصله زياد و سرعت، عرف مسامحه مى‌كند و اين نحوه تصرف را غاصبانه نمى‌داند.

٤. چون دادن اين زمينها به مالك اصلى متعذّر است و در نظر شيخ اعظم انصارى، حكم مالى كه رساندن آن به مالك متعذّر باشد، حكم مال مجهول المالك است، يعنى، يا بايد صدقه داده شود و يا امرش به حاكم شرع مربوط مى‌شود.

جواب:فرمايش شيخ اعظم انصارى در جايى است كه مالك معلوم باشد، ولى دسترسى به او متعذّر باشد. مورد بحث، ما جايى است كه مالك نامعلوم است و اگر مالك معلوم باشد، دسترسى به وى ممكن است.

٥. مرحوم سيد ابو الحسن اصفهانى مى‌فرمود: زمينهايى كه در و ديوار ندارند، عبور و مرور از آنها جايز است.

جواب:اگر مقصود مرحوم اصفهانى ، رضايت مالك است و لو از طريق شاهد حال، در صورتى كه مالك تصريح به عدم رضايت كند از اين مطلب خارج است. اگر منظور اين باشد كه شارع، از باب لطف، حقى براى عموم مردم، در ملكهاى وسيعى كه با حيازت و