فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٤٤ - ذبح با دستگاههاى پيشرفته آيت اللّه سيد محمود هاشمى شاهرودى
حضرت فرمود: اگر ديده است كه تير به او اصابت كرده مىتواند از آن صيد بخورد. مىگويد از صيدى كه توسط تير «معراض» (١٢)شكار شده است پرسيدم، فرمود:
«إن لم يكن له نبل غيره و كان قدسمّى حين رمى فليأ كل منه، و إن كان له نبل غيره فلا»؛
اگر تير ديگرى نداشت و هنگام پرتاپ تير نيز نام خدا را بر زبان جارى ساخت مىتواند از آن صيد بخورد، و اگر تير ديگرى دارد نمىتواند از صيد بخورد.
در اين روايت قيد تسميه هنگام پرتاپ تير به صراحت در كلام امام عليه السلام وجود دارد، بر خلاف روايت پيشين كه اين قيد در سؤال راوى بود و پاسخ امام عليه السلام تأييدى بر فرض ذكر شده در سؤال بود.
فروع ديگرى در مسئله مطرح است كه بايد مورد بررسى قرار گيرد:
١. در صورت تعدد كارگران در دستگاه ذبح، بر كدام يك ياد نام خدا لازم است؟ در اين گونه موارد ذبح كننده كسى است كه آخرين بخش از كار رابه دست دارد.
مثلاً اگر دستگاه روشن است و كارگران حيوان را مىگيرند و به دستگاه مىبندند، تابه طور خودكار عمل ذبح انجام پذيرد، ذابح كسى است كه آخرين مرحله بستن حيوان به دست اوست و مىتوان عمل ذبح را به او نسبت داد. پس ياد نام خدا نيز بر او واجب است.
در اين صورت ذكر نام خدا هنگام بستن هر حيوانى به دستگاه و يا قراردادن آن در محل ذبح كافى است، زيرا دراين هنگام است كه ذبح آغاز مىگردد و آيه شريفه «فكُلوا ممّا ذُكر اسم اللّه عليه...» بر آن صدق مىكند. البته اگر حيوان بسته شود تا پس از اين ذبح گردد، ولى هنگام بستن، عمليات ذبح آغاز نشود، ذكر نام خدا هنگام بستن حيوان كفايت نمىكند.
(١٢)تيرى كه داراى نوك پيكان و پر نمىباشد و به صورت عرضى به حيوان اصابت مىكند (مترجم).