فقه شيعى، در طول قرنها، مورد بهره‌بردارى قرار نمى‌گرفته است .پس از تشكيل جمهورى اسلامى فقه شيعه يكسره در معرض عمل جامعه ايرانى است و به تبع آن، در همخوانى با موج همه جايىِ گرايش ملّتها به اسلام، فقه ساير مذاهب نيز در برخى كشورها به جايگاه قانون گذارى نزديك شده است .

با اين همه، هنوز توان عظيم فقه، در گره‌گشايى معضلات زندگى و حلّ نقاط كور در مناسبات اسلامى فرد و جامعه، به كار گرفته شده و بعضاً، شناخته نشده است .پديده‌هاى روز به روز زندگى در مقام استفهام و استفتا از فقه اسلامى، طبعاً بايد به پاسخى قانع كننده و حكمى قابل استدلال برسد .به علاوه، فقه امروز كه از پيچيدگى در استدلال و ظرافت همراه با استحكام برخوردار است، مى‌تواند در تكميل و پيشرفت دانش حقوق، مورد بهره بردارى قرار گيرد و راه هاى تازه‌اى را در برابر محقّقان مراكز حقوقى جهان بگشايد .

٣. تكميل:

با پيشرفت فنّى و صنعتى و علمىِ بشر كه بر روى همه شؤون زندگى وى اثر گذارده و سرعت‌حوادث و پديده‌هاى نوين را نسبت به روزگار گذشته چند و چندين برابر كرده است، تعداد موضوعاتى كه در معرض پاسخ گويى فقه قرار مى‌گيرند و فقه بايد حكم شرعى آنها را بيان كند نيز به همين نسبت افزايش مى‌يابد .بى‌شك سرچشمه‌هاى فقه و نيز شيوه فقاهت براى فهم حكم اين موضوعات كافى است، ولى شناخت موضوعى آنها و تحقيق و تدقيق لازم براى تطبيق موضوع با عناوين كلّى در فقه و استدلال مناسب و خلاصه بهترين روش براى درك حكم شرعى آن، كارى مهم و راهى دراز است. همچنين اى بسا موضوعاتى كه در فقه مطرح گشته و حكم آن واضح است، ولى امروزه، موضوع چنان تحول و تطوّرى يافته كه به آسانى نمى‌توان حكم آن را از آنچه در گذشته گفته شده است دانست. در چنين مواردى است كه فقهاى عصر، بايد با روشن بينى و احاطه علمى و پاى‌بندى به روش فقاهت از يكسو، و آزادانديشى و شجاعت علمى از سوى ديگر، مفاهيم