به سينه نقل شده تا به ما رسيده است. بلا‌تشبيه، همان‌گونه كه ما معتقديم هر امام معصومى ودايع امامت را از امام قبلى اخذ مى‌كند، صوفيان نيز به «قطب» اعتقاد دارند و مى‌گويند هر قطبى اسرار الهى و راه سير و سلوك را از قطب پيشين تلقى مى‌كند و ديگران براى رسيدن به معرفت الهى بايد بر سر سفره قطب بنشينند و از او استفاده كنند و جز اين راهى نيست.

البته انكار نمى‌كنيم كه مطالب و مسايلى هست كه همه كس لياقت و توان درك آن را ندارند و به عنوان اسرار تلقى مى‌شود؛ ولى اين مسأله مربوط به اصل بيان راه نيست بلكه درباره مراتبى از معنويات و كمالات عرفانى صادق است. قطعاً مراتبى از معنويات و مسايل عرفانى وجود دارد كه براى همه كس قابل درك و فهم نيست و اگر بخواهد در قالب الفاظ بيان گردد حقيقت معناى آن‌ها القا نمى‌شود و افراد معمولى نمى‌توانند آن حقايق را از اين الفاظ بفهمند. اما اين‌كه انسان در ابتداى اين مسير، قدرت درك و هضم برخى مطالب را ندارد غير از اين است كه بگوييم اصل ارائه راه مطلبى سرّى است كه براى همگان قابل فهم نيست. اين‌كه از كجا شروع كنيم و از چه راهى برويم براى همه قابل فهم است. در اين مورد قابل قبول نيست كه بگوييم راه سير و سلوك الى الله آداب و رسومى سرّى است كه تنها «قطب» آن‌ها را مى‌داند و ديگران براى دست‌يابى به آن بايد نزد قطب سر بسپارند! و قطب هم هر كه را خود صلاح بداند ـ آن هم به اندازه لياقتش ـ بهره‌اى از اين اسرار مى‌دهد. بدون شك اصول و كليات سير و سلوك حقيقى در همين كتاب و سنّتى كه در دست‌رس همگان است بيان شده و هر چيزى كه در اين راه مهم‌تر بوده نسبت به آن بيشتر تأكيد و سفارش شده است.

اما آنچه كه موجب شده كسانى از مسلمانان كم و بيش به ديگران روى بياورند و آداب و رسوم و روش‌هاى آنان را اخذ كنند ظاهراً اين بوده كه ديده‌اند در اسلام احكام و مطالبى وجود دارد كه توجه زيادى به امور مادى و دنيوى دارد. جاى ترديد و انكار نيست كه بخش زيادى از احكام و معارف اسلام مربوط به مسايلى از قبيل تجارت و