در جستجوي عرفان اسلامي - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٢٤ - انواع تمايلات انسان
خواست و نيازى تازه است كه در كودك پيدا مىشود. ممكن است طفل سير باشد و هيچ احتياجى به آب و غذا نداشته باشد؛ ولى از اينكه مورد بىمهرى پدر و مادر قرار گيرد، بسيار ناراحت و افسرده شود. اين خود نشان بر ظهور نيازى جديد در كودك است.
پس از عبور از اين مرحله، كودك به تدريج ميل به بازى پيدا مىكند. از آنجايىكه بازى نيز ميلى فطرى، طبيعى و خدادادى كودك است، ديگر لازم نيست به هيچ كودكى بياموزند كه بازى را دوست داشته باشد؛ اين ميل خود به خود در او پيدا مىشود. حتى گاهى ميل به بازى آنقدر در او شديد است و از بازى به حدى لذت مىبرد كه خوردن و خوابيدن را فراموش مىكند و گاه ساعتها از وقت غذايش مىگذرد؛ ولى سراغ غذا را نمىگيرد و سرگرم بازى كردن است. البته بديهى است پشت سر نهادن اين مراحل و عبور تدريجى از آنها، لزوماً به اين معنا نيست كه خواست و نياز قبلى از بين مىرود و خواست و نيازى جديد مطرح مىشود. پيدا است كه ميل به خوردن و آشاميدن تا پايان زندگى اين دنيا همواره در انسان باقى مىماند و هيچگاه زايل نمىشود.
از ديگر نيازهايى كه در مراحل بعدى رشد و تكامل، بهطور طبيعى و فطرى در انسان به وجود مىآيد، احساس «نياز به جنس مخالف» و «نياز جنسى» است. اين احساس به طور خود به خود و بدون آنكه نيازى به تعليم و تربيت داشته باشد، در مرحلهاى از رشد و زندگى انسان در او پيدا مىشود. اين تمايل ابتدا به وضوح مورد آگاهى كودك نيست و او به درستى نمىفهمد به دنبال چه مىگردد و بهطور دقيق نمىداند چه خواستهاى دارد. به مرور و با گذشت زمان، اين نياز كمكم بيشتر خود را نشان مىدهد و واضحتر مىشود. اين احساس و تمايل، پيوسته شدت پيدا مىكند و سرانجام به هنگام بلوغ كاملاً به اوج آگاهى مىرسد و مطلوب خود را مىشناسد و پس از آن تا اوج جوانى پيوسته در ظهور و بروز و رو به شدت و افزايش است. اين خواست در دخترها زودتر بروز مىكند و آنها معمولاً بين سن ٩ تا ١٠ سالگى اين احساس را در خود مىيابند. البته اين تحول طبيعى كه در روح انسان رخ مىدهد با فيزيولوژى و جهاز جسمانى انسان بىارتباط نيست و با تغييراتى در برخى از دستگاههاى بدن همراه است.