در جستجوي عرفان اسلامي - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٢٦٨ - جامع ترين نسخه سير و سلوك
الهى به جايى مىرسيم كه در غير نماز و انجام كارهاى عادى و سر و صداها و جنجالهاى روزمره زندگى نيز از ياد خدا غافل نمىشويم و روى دل و قلبمان پيوسته متوجه او است. اين همان مقامى است كه قرآن كريم اينگونه از آن ياد مىكند:
رِجالٌ لا تُلْهِيهِمْ تِجارَةٌ وَلا بَيْعٌ عَنْ ذِكْرِ اللهِ؛[١] مردانى كه نه تجارت و نه داد و ستدى آنان را از ياد خدا به خود مشغول نمى دارد.
بندگان راستين خداوند و عارفان حقيقى كسانى هستند كه در عين حال كه در ميان جامعه حضور دارند و به كسب و كار و ساير امور جارى زندگى اشتغال دارند هميشه توجهشان به خدا است و آنى از او غافل نمىشوند. اگر كسانى تنها مىتوانند در خلوت و حالاتى خاص خدا را ياد كنند و به محض قرار گرفتن در ميان اجتماع توجه و حضور قلبشان زايل مىشود، اين نشانه نقص و ضعف نفس آنها است. از اين رو انسان بايد از راهنمايىهاى كسانى كه در اين مراحل قدمهاى راسخى برداشتهاند و رفتارشان كاملا با شرع موافق است، استفاده كند و تلاش نمايد تا به تدريج حضور قلبش ابتدا در نماز و سپس در حالات ديگر افزايش يابد. اگر ما در اين راه تلاش كنيم خداى متعال نيز به ما عنايت خواهد كرد و مدد خواهد رساند. ما اگر يك قدم به سوى خدا برويم، خداى متعال ده قدم به سوى ما مىآيد. در اين باره در روايات مىخوانيم:
مَنْ تَقَرَّبَ اِلَىَّ شِبْراً تَقَرَّبْتُ اِلَيْهِ ذِراعاً وَمَنْ تْقَرَّبَ اِلَىَّ ذِراعاً تَقَرَّبْتُ اِلَيْهِ باعاً؛[٢] هر كس به اندازه يك وجب به سوى من نزديكى جويد من يك ذراع به سوى او نزديكى مى جويم، و هر كس به اندازه يك ذراع به من نزديكى جويد من به اندازه يك باع[٣] به او نزديكى مىجويم.
به هر حال، لطف و عنايت خداوند به بندگان مؤمن و مخلصش بسيار است و به
[١] نور(٢٤)، ٣٧. [٢] بحارالانوار، ج ٨٧، ص ١٨٩، باب ١١، روايت ٥. [٣] واحد طول به مقدار ١٦٢ سانتىمتر.