در جستجوي عرفان اسلامي - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ١٧ - مقدمه نگارنده

آرى، كيمياى محبت كه مس وجود را طلا مى‌كند و از بى‌مقدارى به ارزش و قدر مى‌رساند، در حقيقت بازتابشى است از نور «معرفت حضورى» حضرت پروردگار. خداى سبحان نيز علامت ايمان را محبت خويش قرار داده است:

وَالَّذِينَ آمَنُوا أَشَدُّ حُبًّا لله؛[١] كسانى كه ايمان آورده‌اند، به خدا محبت بيشترى دارند.

حقيقت عبوديت و بندگى، آن‌گاه در آيينه جان آدمى تجلى مى‌يابد كه به رشته محبت الهى متصل گردد؛ و رشته محبت خداوند نيز به حبل معرفت شهودى آن ذات اقدس گره خورده است. امام صادق(عليه السلام) نيز در حديثى به اين پيوستگى اشاره مى‌فرمايد:

اِنَّ اُولىِ الاَْلْبابِ الَّذينَ عَمِلوا بِالْفِكْرَةِ حَتّى وَرِثُوا مِنْهُ حُبَّ اللهِ؛[٢] خردمندان آن كسانى هستند كه انديشه را به كار مى گيرند تا بر اثر آن محبت خدا را به دست آورند.

و آن‌گاه ثمرات مقام محبت را چنين برمى‌شمارد:

فَاِذا بَلَغَ هذِهِ الْمَنْزِلَةَ جَعَلَ شَهْوَتَهُ وَمَحَبَّتَهُ في خالِقِهِ فَاِذا فَعَلَ ذلِكَ نَزَلَ الْمَنْزِلَةَ الْكُبْرى فَعايَنَ رَبَّهُ في قَلْبِهِ وَوَرِثَ الْحِكْمَةَ بِغَيْرِ ما وَرِثَهُ الْحُكَماءُ وَوَرِثَ الْعِلْمَ بِغَيْرِ ما وَرِثَهُ الْعُلَماءُ وَوَرِثَ الصِّدْقَ بِغَيْرِ ما وَرِثَهُ الصِّدّيقُونَ: اِنَّ الْحُكَماءَ وَرِثُوا الْحِكْمَةَ بِالصَّمْتِ وَاِنَّ الْعُلَماءَ وَرِثُوا الْعِلْمَ بِالطَّلَبِ وَاِنَّ الصِّدّيقينَ وَرِثُوا الصِّدْقَ بِالْخُشُوعِ وَطُولِ الْعِبادَةِ؛[٣]چون به اين منزلت برسد، خواهش و محبت خود را از آنِ پروردگارش قرار دهد، و هرگاه چنين كند به بزرگترين منزلت دست يابد و پروردگارش را در دل خويش ببيند، و حكمت را بيابد نه از طريقى كه حكما يافتند، و دانش را نه از طريقى كه دانشمندان، و صدق را نه از طريقى كه صدّيقان. حكيمان حكمت را