طبيعيات دانشنامه علائى - ابن سينا - الصفحة ١٢٠ - زيادت برهان اندر حديث بيزارى فعل عقل از آلت

و ليكن اندر تن ما [١] هيچ چيز نيست- كه عقل او را اندر نتواند يافت، [٢] و چون اندر يابدش شك نيست- كه صورتش- و معنيش را بپذيرد: [٣] آنگاه از دو بيرون نبود:

يا آن صورت- و معنيش ذات صورت آلت بود [٤]،- كه چون نفس اندر ان آلت بود آن صورت‌ [٥] پيوند دارد [٦] هم بآلت- و هم بنفس، پس نفس او را اندر يابد. پس بايد [٧] كه هميشه تا [٨] نفس اندر آن آلت بود اندر يابد.

يا صورتى ديگر بود بشمار [٩] كه نفس او را بپذيرد:- اگر [١٠] صورتى ديگر بود، و نفس او را تنها بپذيرد- و بى‌آن‌ [١١] آلت، پس نفس بخودى خويش صورت پذيرد.- و اگر بانبازى آن آلت پذيرد- تا [١٢] آن صورت هم با وى بود، و هم با آلت، [١٣] چون آن صورت- و آن‌ [١٤] صورت اصلى‌ [١٥] كه آلت‌

[١] بى: ما- ه.

[٢] او را نتواند يافتن- د.

[٣] نپذيرد- آ.

[٤] : بى: بود- ك.

[٥] از ما بعد معنيش تا آن صورت در دو نسخه «آ» و «ه» نيست.

[٦] و ازو د،- دارند- ه،- پيوند را و- ط.

[٧] بى: پس بايد- ه،- يابد- ك.

[٨] با- آ- ه- ط.

[٩] بيشمار- آ- ه.

[١٠] و اگر- د.

[١١] نپذيرد و بى‌آن- د- ل،- بپذيرد ولى آن- آ،- بپذيرد و دلى آن- ه.

[١٢] يا- م- ك- آ- ه- ط.

[١٣] بآلت- ق.

[١٤] بى: آن- م- ك.

[١٥] اصلى است- آ- ه- ط،- اصلى بود- ل.