طبيعيات دانشنامه علائى - ابن سينا - الصفحة ٦٩ - پيدا كردن پوشنهاء پروردها كه از بخار آيد اندر هوا

و بجمله بشايد [١] ديدن؛ پس خطّى روشن گرد ماه پديد آيد، و ميانه تا [٢] روشن بود، [٣] زيرا كه ماه ديدارى بود، و اگر ماه ديدارى نبود- خود جز [٤] اين خرمن نبود، و چون ديدارى بود- چنان بود كه وى‌ [٥] اندر ميان سوراخستى، و الّا پوشيده‌ [٦] بودى، و سبب آنست كه آن ابر پارها تنك بوند، [٧] و ضعيف بوند؛ و چون نزديك چيزى سخت روشن بوند- چنان‌ [٨] بوند- كه گوئى خود نيستندى، و چون دور شوند پيدا بوند [٩].

و مثل اين مثل ذره‌ [١٠] آفتاب است كه‌ [١١] پيش آفتاب ناپيدا [١٢] بوند- و بسايه‌ [١٣] پيدا، بل چون مثل‌ [١٤] ستارگان است، كه پيش آفتاب ناپيدا

[١] بجمله را نشايد- د- ن،- بجمله را بشايد- كب.

[٢] ميانه تا- ق،- ميانه ماه- د- ن- ط.

[٣] بودا- ط.

[٤] بى: خود- ل،- جز خود- آ.

[٥] بى: وى- د.

[٦] سوراختى و الا الخ- آ،- سولاختى و الا او الخ- كب،- سوراخى و الا او پوشيده- ن،- سوراخستى والا بود شيده- ق،- سوراخى والا او بوسيده- د،- سوراخى و الا پوشيده- ط- ل.

[٧] بود- د- ط- ه.

[٨] چنان كه- ك.

[٩] بيدار بوند- م،- پيدا شوند- كب.

[١٠] ذره و- ط- ل.

[١١] چه- د- ن- ط.

[١٢] افتابها- ن.

[١٣] و بسيار- د- ن.

[١٤] بى: چون- ل،- چون بصفت- خ م- ك- ط- ن- كب،- چون صفت- د.