طبيعيات دانشنامه علائى - ابن سينا - الصفحة ٥٤ - پيدا كردن صورت اين چهار عناصر و فرق ميان وى و ميان كيفيت عرضى
ببرد و آن چيز زائل شود [١] ديگر بار اندر آب سردى پديد آيد [٢]. چنان كه:
اگر كسى بستم آب را بر اندازد [٣]- چون قوّت بر اندازنده [٤] زايل شود، ديگر بار آن طبيعت ورا [٥] باز فرود آرد [٦].
و طبيعت آب، آب را [٧] اندازه دهد- از بزرگى، كه اگر چيزى بستم ورا [٨] متكاثف تر گرداند، يا [٩] متخلخل تر: چون آن سبب زائل شود- او را با مقدار خويشتن برد [١٠].
پس هر جسمى [١١] را ازين چهار گونه طبيعتى است [١٢] كه وى بوى وى [١٣]
[١] از آب ببرد الخ- ط- د- ن،- آب را بود الخ- آ،- آب را ببرد و آن چيز را زائل كند- ل.
[٢] پديد آرد- ط- د- ن.
[٣] آب بستم- بر اندازد و- ط- د- ن.
[٤] براندزنده- ك،- برانداز نبود- ن،- چون وقت بر اندازنده- ل.
[٥] او را- ط- د- ن.
[٨] او را- ط- د- ن.
[٦] آورد- ط- د- ن،- بآن فرود آرد- ل.
[٧] آن را- د- ن،- آن آب را- ط.
[٩] تا- ك.
[١٠] بمقدار خويشتن برد- ط- د،- بمقدار خويش برد- د،- با مقدار خويشتن بود- ل.
[١١] خصمى- ن.
[١٢] چهار كانه طبيعى است- آ- ه،- چهارگانه طبعى است- ط،- چهار كانه طبيعت- د- ن.
[١٣] بى: وى- ن.