طبيعيات دانشنامه علائى - ابن سينا - الصفحة ٤ - پيدا كردن حال جنبش و طبيعت

مثال اوّل: آن كه‌ [١] نرم نرم سياه شود،- تا بغايت‌ [٢] رسد، و بيستد.

و مثال دوّم: (آن) كه بيك دفعت سياه شود، يا روشن شود، يا تاريك شود.

اندرين دوّم ميان قوّت- و فعل چيزى نيست، و اندر آن پيشين تا آنگاه كه‌ [٣] بسياهى كه بقوّت بود [٤] نرسد، وى اندر جنبش است. و اندر حالى‌ [٥] كه نه قوّت تمام خالص بود، و نه فعل تمام.- زيرا كه نه سپيد [٦] بود- خالص، كه‌ [٧] اندر سياهى شده بود [٨]، و نه آن سياهى بود- كه قصد بوى است.

و نشايد كه جسمى از مكانى بمكانى شود، الا بچنين حالى‌ [٩]- كه او را جنبش خوانند،- كه نشايد كه بيك زخم از جاى بجاى شود، زيرا كه جسم بهره‌پذير بود [١٠]- و بهره بهره‌ [١١] جدا شود از جاى خويشتن، [١٢] و هر چه بهره بهره‌ [١٣] جدا شود- بيك زخم جدا نشود.

[١] بى‌آنكه:- ط.

[٢] بغايتى- ط- د- ن.

[٣] بى: كه- ن،- انگا كه- د،- پيشين هستى تا آنگاه كه- كب.

[٤] بود و- ط- د- ن.

[٥] جاى- ن.

[٦] سپيده- د،- سفيد- ه،- سپد- ن.

[٧] بى: كه- ط- ن،- بلكه- د،- خالص بود كه- ل.

[٨] بى: بود- ه- ط- د- ن.

[٩] حال- ط.

[١٠] پذيرد- د- ن- كب.

[١١] بى: بهره دوم- ن.

[١٣] بى: بهره دوم- ن.

[١٢] خويش- د- ن.