طبيعيات دانشنامه علائى - ابن سينا - الصفحة ١٤١ - پيدا كردن حال نفسهاء قوى
مردم [١] اثر همىتواند كردن- اندرين [٢] مقدار هيولى- كه پيوند وى دارد [٣]، و تا حدى تواند. و بدان سبب كه قوّت اين نفس نه [٤] چون قوّت نفس عالم است اين اثر نيز ضعيف همىبود.
و افتد بعضى نفسها كه بوهم- و بچشمزدگى [٥] اندر جسم [٦] ديگر كس [٧] اثر كند، و ليكن با اين همه مانع نيست از خرد كه بعضى مردم را [٨] نفسى قوى افتد- كه اندر اجسام اين [٩] عالم فعل عظيم تواند كردن- بوهم- و بخواست خويش،- تا [١٠] اجسام اين عالم بسبب وى تغيّر [١١] عظيم پذيرد،- خاصّه- بگرمى- و سردى- و بجنبش. [١٢] و از اينجا شكافد همه معجزها.
پيدا كردن حال نفسهاء قوى [١٣]
دانسته آمدست كه مجهولات را بحد اوسط بجاى آرند؛ و حد اوسط:
[١] قبل مردم نفس د م- د.
[٢] اندر تن- آ- ه- ط.
[٣] مقدار كه پيوند هيولى دارد- د.
[٤] بى: نه- آ- ه.
[٥] و خشم- آ- ه- ط،- و چشم- م- ط.
[٦] چشم- آ- ه.
[٧] كسى- د.
[٨] از خود كه الخ- آ- ك- م،- كه از خرد كه بعضى را- د.
[٩] بى: اين- آ.
[١٠] كردن هم و بخواسيت خويش با- د.
[١١] تغيير- ه،- تغييرى- كب،- تقير- آ.
[١٢] و بحس- د،- و كنيش- (ظ: كنش) آ- ه.
[١٣] در ط آ- ه- جاى عنوان فصل سفيد است.