طبيعيات دانشنامه علائى - ابن سينا - الصفحة ١١٠ - نشان دادن بآن كه فعل عقلى نه بآلتى است جسمانى

نشان دادن بآن كه فعل عقلى نه بآلتى است جسمانى‌ [١]

نشان‌ [٢] آن كه فعل قوّت عقلى‌ [٣] بآلت جسمانى نبود:

يكى آنست كه: هر فعل قوّتى- كه بآلتى‌ [٤] جسمانى بود، چون آلت را ضررى رسد: يا اندر نيابد، يا چنان اندر يابد كه نه راست بود [٥]. چون: چشم- كه آفتيش‌ [٦] رسد- نه بيند، يا چيزى ديگر گونه بيند.

و ديگر كه: آلت را اندر نيابد زيرا كه ميان وى و ميان آلت‌ [٧] آلتى نبود، چنان كه: چشم- كه خود را نه بيند. و ازين قبل اندر يافت‌ [٨] خود را اندر نيابد.

و سه ديگر [٩] كه‌ [١٠] اگر كيفيّتى بودى‌ [١١] كه مر او را جوهرى شود، مر او را اندر نيابد، چنان كه حس لمس كه سوء [١٢] المزاج را هر گاه كه‌

[١] بآلتى جسمانيست- ل.

[٢] نسان- ك.

[٣] عقل- آ- ه- ط.

[٤] بآلت- د.

[٥] راست نبود- كب.

[٦] آفتى- كب،- آفتش- ل.

[٧] و آلت- ك.

[٨] از يافت- كب.

[٩] بى: سه- ك- ط- ظ،- سذيگر- ق،- بيدگر- آ- ه.

[١٠] بى: كه- كب.

[١١] بود- د- آ- ه- ظ.

[١٢] سوى- م- ك،- سواء- د.