برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٧٦ - سوره آل عمران

مؤمنان را از دوستى با كافران شديدا نهى مى‌كند، مى‌فرمايد: «افراد با ايمان نبايد غير از مؤمنان (يعنى) كافران را دوست و ولى و حامى خود انتخاب كنند» (لا يَتَّخِذِ الْمُؤْمِنُونَ الْكافِرِينَ أَوْلِياءَ مِنْ دُونِ الْمُؤْمِنِينَ).

«و هر كس چنين كند در هيچ چيز از خداوند نيست» و رابطه خود را بكلى از پروردگارش گسسته است‌ (وَ مَنْ يَفْعَلْ ذلِكَ فَلَيْسَ مِنَ اللَّهِ فِي شَيْ‌ءٍ).

اين آيه در واقع يك درس مهم سياسى- اجتماعى به مسلمانان مى‌دهد كه بيگانگان را به عنوان دوست و حامى و يار و ياور هرگز نپذيرند.

سپس به عنوان يك استثنا از اين قانون كلى مى‌فرمايد: «مگر اين كه از آنها بپرهيزيد و تقيه كنيد» (إِلَّا أَنْ تَتَّقُوا مِنْهُمْ تُقاةً).

همان تقيه‌اى كه براى حفظ نيروها و جلوگيرى از هدر رفتن قوا و امكانات و سر انجام پيروزى بر دشمن است.

مسأله تقيه در جاى خود يك حكم قاطع عقلى و موافق فطرت انسانى است.

و در پايان آيه، هشدارى به همه مسلمانان داده مى‌فرمايد: «خداوند شما را از (نافرمانى) خود بر حذر مى‌دارد، و بازگشت (همه شما) به سوى خداست» (وَ يُحَذِّرُكُمُ اللَّهُ نَفْسَهُ وَ إِلَى اللَّهِ الْمَصِيرُ).

دو جمله فوق بر مسأله تحريم دوستى با دشمنان خدا تأكيد مى‌كند، از يك سو مى‌گويد از مجازات و خشم و غضب خداوند بپرهيزيد، و از سوى ديگر مى‌فرمايد: «اگر مخالفت كنيد بازگشت همه شما به سوى اوست و نتيجه اعمال خود را خواهيد گرفت».

(آيه ٢٩)- در آيه قبل، دوستى و همكارى با كافران و دشمنان خدا شديدا مورد نهى واقع شده، در اين آيه به كسانى كه ممكن است از حكم تقيه سوء استفاده كنند، هشدار داده مى‌فرمايد: «بگو: اگر آنچه را در سينه‌هاى شماست، پنهان سازيد يا آشكار كنيد، خداوند آن را مى‌داند» (قُلْ إِنْ تُخْفُوا ما فِي صُدُورِكُمْ أَوْ تُبْدُوهُ يَعْلَمْهُ اللَّهُ).

نه تنها اسرار درون شما را مى‌داند بلكه «آنچه را كه در آسمانها و آنچه را در