برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٣٠ - ادامه سوره بقره

در باره «شفاعت» در ذيل آيه ٤٨ سوره بقره بحث كرديم.

در هفتمين توصيف مى‌فرمايد: «آنچه را پيش روى آنها (بندگان) و پشت سر آنهاست مى‌داند و از گذشته و آينده آنان آگاه است» (يَعْلَمُ ما بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَ ما خَلْفَهُمْ).

و به اين ترتيب پهنه زمان و مكان، همه در پيشگاه علم او روشن است پس هر كار- حتى شفاعت- بايد به اذن او باشد.

در هشتمين توصيف، مى‌فرمايد: «آنها جز به مقدارى كه او بخواهد احاطه به علم او ندارند» و تنها بخش كوچكى از علوم را كه مصلحت دانسته در اختيار ديگران گذارده است. (وَ لا يُحِيطُونَ بِشَيْ‌ءٍ مِنْ عِلْمِهِ إِلَّا بِما شاءَ).

و به اين ترتيب علم و دانش محدود ديگران، پرتوى از علم بى‌پايان اوست.

از جمله فوق دو نكته ديگر نيز استفاده مى‌شود: نخست اين كه هيچ كس از خود علمى ندارد و تمام علوم و دانشهاى بشرى از ناحيه خداست.

ديگر اين كه خداوند ممكن است بعضى از علوم پنهان و اسرار غيب را در اختيار كسانى كه مى‌خواهد قرار دهد.

در نهمين و دهمين توصيف مى‌فرمايد: «كرسى (حكومت) او آسمانها و زمين را دربرگرفته و حفظ و نگاهدارى آسمان و زمين براى او گران نيست» (وَسِعَ كُرْسِيُّهُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ وَ لا يَؤُدُهُ حِفْظُهُما).

به اين ترتيب حكومت و قدرت پروردگار همه آسمانها و زمين را فرا گرفته و كرسى علم و دانش او به همه اين عوالم احاطه دارد و چيزى از قلمرو حكومت و نفوذ علم او بيرون نيست.

حتى از پاره‌اى از روايات استفاده مى‌شود كه كرسى به مراتب از آسمانها و زمين وسيعتر است چنانكه از امام صادق عليه السّلام نقل شده كه فرمود: «آسمانها و زمين در برابر كرسى همچون حلقه انگشترى است در وسط يك بيابان و كرسى در برابر عرش همچون حلقه‌اى است در وسط يك بيابان».

البته هنوز علم و دانش بشر نتوانسته است از اين معنى پرده بردارد.