برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٣٨ - نفوذ آيات قرآن در دلهاى مسلمانان

ندارد در حالى كه ياوران ديگر ممكن است گرفتار شكست و نابودى شوند.

(آيه ١٥١)-

در اين آيه اشاره به نجات معجزه آساى مسلمانان بعد از جنگ احد مى‌كند و مى‌فرمايد: «ما به زودى در دل كفار رعب و وحشت مى‌افكنيم» يعنى، همان‌طور كه در پايان جنگ احد افكنديم و نمونه آن را با چشم خود ديديد (سَنُلْقِي فِي قُلُوبِ الَّذِينَ كَفَرُوا الرُّعْبَ).

و در جمله بعد، علت افكندن رعب و ترس را در دلهاى آنها چنين بيان مى‌كند: «به اين جهت كه آنها چيزهايى را بدون دليل شريك خدا قرار داده بودند» (بِما أَشْرَكُوا بِاللَّهِ ما لَمْ يُنَزِّلْ بِهِ سُلْطاناً).

در پايان آيه به سرنوشت اين افراد اشاره كرده، مى‌فرمايد: اين افراد به خود و اجتماع خود ستم كرده‌اند «و بنابراين جايگاهى جز آتش نخواهند داشت و چه بد جايگاهى است» (وَ مَأْواهُمُ النَّارُ وَ بِئْسَ مَثْوَى الظَّالِمِينَ).

(آيه ١٥٢)- شكست پس از پيروزى! در ماجراى جنگ احد گفتيم:

مسلمانان در آغاز جنگ با اتحاد و شجاعت خاصى جنگيدند، و به زودى پيروز شدند، ولى نافرمانى جمعى از تيراندازان كه سنگر خود را رها كردند و به جمع آورى غنايم مشغول شدند سبب شد كه ورق برگردد و شكست سختى به لشگر اسلام وارد گردد. هنگامى كه مسلمانان با دادن تلفات و خسارات سنگينى به مدينه باز مى‌گشتند با يكديگر مى‌گفتند مگر خداوند به ما وعده فتح و پيروزى نداده بود؟

پس چرا در اين جنگ شكست خورديم؟

از اين به بعد قرآن ضمن پاسخ آنها، علل شكست را توضيح مى‌دهد، مى‌فرمايد: «وعده خدا در باره پيروزى شما كاملا درست بود و به همين دليل در آغاز جنگ پيروز شديد و به فرمان خدا دشمنان را به قتل مى‌رسانديد و اين وعده تا زمانى كه دست از استقامت و پيروى فرمان پيغمبر برنداشته بوديد ادامه داشت، شكست از آن زمان شروع شد كه سستى و نافرمانى شما را فرا گرفت» (وَ لَقَدْ صَدَقَكُمُ اللَّهُ وَعْدَهُ إِذْ تَحُسُّونَهُمْ بِإِذْنِهِ حَتَّى إِذا فَشِلْتُمْ).

يعنى، اگر تصور كرديد كه وعده پيروزى بدون قيد و شرط بوده، سخت در