برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٦٨ - آغاز و پايان، تقواست

عاكِفُونَ فِي الْمَساجِدِ).

بيان اين حكم مانند استثنايى است براى حكم گذشته زيرا به هنگام اعتكاف كه حد اقل مدت آن سه روز است روزه مى‌گيرند اما در اين مدت نه در روز حق آميزش جنسى با زنان دارند و نه در شب.

در پايان آيه، اشاره به تمام احكام گذشته كرده چنين مى‌گويد: «اينها مرزهاى الهى است به آن نزديك نشويد» (تِلْكَ حُدُودُ اللَّهِ فَلا تَقْرَبُوها).

زيرا نزديك شدن به مرز وسوسه انگيز است، و گاه سبب مى‌شود كه انسان از مرز بگذرد و در گناه بيفتد.

آرى! اين چنين خداوند آيات خود را براى مردم روشن مى‌سازد، شايد پرهيزكارى پيشه كنند» (كَذلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ آياتِهِ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ).

آغاز و پايان، تقواست-

جالب اين كه در نخستين آيه مربوط به احكام روزه خوانديم كه هدف نهايى از آن تقوا است، همين تعبير عينا در پايان آخرين آيه نيز آمده است‌ (لَعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ) و اين نشان مى‌دهد كه تمام اين برنامه‌ها وسيله‌اى هستند براى پرورش روح تقوا و خويشتندارى و ملكه پرهيز از گناه و احساس مسؤوليت در انسانها!

(آيه ١٨٨)- اين آيه اشاره به يك اصل كلى و مهم اسلامى مى‌كند كه در تمام مسائل اقتصادى حاكم است، و به يك معنى مى‌شود تمام ابواب فقه اسلامى را در بخش اقتصاد زير پوشش آن قرار داد، نخست مى‌فرمايد: «اموال يكديگر را در ميان خود به باطل و ناحق نخوريد» (وَ لا تَأْكُلُوا أَمْوالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْباطِلِ) [١] مفهوم آيه فوق عموميت دارد و هر گونه تصرف در اموال ديگران از غير طريق صحيح و به ناحق مشمول اين نهى الهى است. و تمام معاملاتى كه هدف صحيحى را تعقيب نمى‌كند و پايه و اساس عقلايى ندارد مشمول اين آيه است.

جالب اين كه قرار گرفتن آيه مورد بحث بعد از آيات روزه (١٨٢- ١٨٧) نشانه‌

[١] «باطل» به معنى زايل و از بين رونده است.