برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٧٩ - محتواى سوره

فطرت و جان آنها پاسخ بده «بگو: براى خدا» (قُلْ لِلَّهِ).

٢- پروردگار عالم سر چشمه تمام رحمتهاست «اوست كه رحمت را بر عهده خويش قرار داده» و مواهب بى‌شمار، به همه ارزانى مى‌دارد (كَتَبَ عَلى‌ نَفْسِهِ الرَّحْمَةَ).

همين رحمت ايجاب مى‌كند انسان را كه استعداد بقاء و زندگى جاودانى دارد پس از مرگ در لباس حياتى نوين و در عالمى وسيعتر درآورد و در اين سير ابدى تكامل دست رحمتش پشت سر او باشد.

لذا به دنبال اين دو مقدمه مى‌گويد: «بطور مسلم همه شما را در روز رستاخيز، روزى كه هيچ گونه شك و ترديدى در آن نيست جمع خواهد كرد» (لَيَجْمَعَنَّكُمْ إِلى‌ يَوْمِ الْقِيامَةِ لا رَيْبَ فِيهِ).

در پايان آيه به سرنوشت و عاقبت كار مشركان لجوج اشاره كرده مى‌گويد:

«آنها كه در بازار تجارت زندگى، سرمايه وجود خود را از دست داده‌اند به اين حقايق ايمان نمى‌آورند» (الَّذِينَ خَسِرُوا أَنْفُسَهُمْ فَهُمْ لا يُؤْمِنُونَ).

(آيه ١٣)- در آيه قبل اشاره به مالكيت خداوند نسبت به همه موجودات از طريق قرار گرفتن آنها در افق «مكان» شده بود، و اين آيه اشاره به مالكيت او از طريق قرار گرفتن در افق و پهنه «زمان» كرده، مى‌گويد: «و از آن اوست آنچه در شب و روز قرار گرفته است» (وَ لَهُ ما سَكَنَ فِي اللَّيْلِ وَ النَّهارِ).

و در پايان آيه پس از ذكر توحيد اشاره به دو صفت بارز خداوند كرده مى‌گويد: «و اوست شنونده دانا» (وَ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ).

اشاره به اين كه وسعت جهان هستى و موجوداتى كه در افق زمان و مكان قرار گرفته‌اند هيچ گاه مانع از آن نيست كه خدا از اسرار آنها آگاه باشد.

(آيه ١٤)- پناهگاهى غير از خدا نيست! در اين آيه نيز هدف، اثبات توحيد و مبارزه با شرك و بت‌پرستى است، مشركان با اين كه آفرينش جهان را مخصوص ذات خداوند مى‌دانستند بتها را به عنوان تكيه‌گاه و پناهگاه براى خود انتخاب كرده بودند.