برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١١٢ - هيچ كس بدون اذن خدا قادر بر كارى نيست

شد و هر دو دسته را به خاطر گفتار نادرستشان ملامت نمود.

تفسير:

تضادهاى ناشى از انحصار طلبى- در آيات گذشته گوشه‌اى از ادّعاهاى بى‌دليل جمعى از يهود و نصارى را ديديم آيه مورد بحث نشان مى‌دهد كه وقتى پاى ادّعاى بى دليل به ميان آيد نتيجه‌اش انحصار طلبى و سپس تضاد است.

مى‌گويد: «يهوديان گفتند: مسيحيان هيچ موقعيتى نزد خدا ندارند، و مسيحيان نيز گفتند: يهوديان هيچ موقعيتى ندارند و بر باطلند»! (وَ قالَتِ الْيَهُودُ لَيْسَتِ النَّصارى‌ عَلى‌ شَيْ‌ءٍ وَ قالَتِ النَّصارى‌ لَيْسَتِ الْيَهُودُ عَلى‌ شَيْ‌ءٍ).

سپس اضافه مى‌كند: «آنها اين سخنان را مى‌گويند در حالى كه كتاب آسمانى را مى‌خوانند»! (وَ هُمْ يَتْلُونَ الْكِتابَ). يعنى با در دست داشتن كتابهاى الهى كه مى‌تواند راهگشاى آنها در اين مسائل باشد اين گونه سخنان كه سر چشمه‌اى جز تعصّب و عناد و لجاجت ندارد بسيار عجيب است.

سپس قرآن اضافه مى‌كند: «مشركان نادان نيز همان چيزى را مى‌گفتند كه اينها مى‌گويند» با اين كه اينها اهل كتابند و آنها بت‌پرست‌ (كَذلِكَ قالَ الَّذِينَ لا يَعْلَمُونَ مِثْلَ قَوْلِهِمْ).

در پايان آيه آمده است «خداوند داورى اين اختلاف را در قيامت به عهده خواهد گرفت) (فَاللَّهُ يَحْكُمُ بَيْنَهُمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ فِيما كانُوا فِيهِ يَخْتَلِفُونَ).

آنجاست كه حقايق روشنتر مى‌شود و اسناد و مدارك هر چيز آشكار است، كسى نمى‌تواند حق را منكر شود.

آيه ١١٤-

شأن نزول:

شأن نزولهايى براى اين آيه نقل شده، از جمله: در روايتى از امام صادق عليه السّلام مى‌خوانيم كه اين آيه در مورد قريش نازل گرديد، در آن هنگام كه پيامبر صلّى اللّه عليه و اله را از ورود به شهر مكّه و مسجد الحرام جلوگيرى مى‌كردند.

تفسير:

ستمكارترين مردم- بررسى شأن نزولهاى آيه نشان مى‌دهد كه روى سخن در آيه با سه گروه، يهود و نصارى و مشركان است.

قرآن در برابر اين سه گروه و تمام كسانى كه در راهى مشابه آنها گام بر مى‌دارند مى‌گويد: «چه كسى ستمكارتر است از آنها كه از بردن نام خدا در مساجد