برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٩٦ - ازدواج با زنان غير مسلمان

سپس به توضيح حكم غسل پرداخته، مى‌فرمايد: «و اگر جنب باشيد غسل كنيد» (وَ إِنْ كُنْتُمْ جُنُباً فَاطَّهَّرُوا).

روشن است كه مراد از جمله «فاطّهّروا» شستن تمام بدن مى‌باشد.

«جنب» همان طور كه در ذيل آيه ٤٣ سوره نساء گذشت به معنى «دور شونده» است، و اگر شخص «جنب» به اين عنوان ناميده مى‌شود به خاطر آن است كه بايد در آن حال، از نماز و توقف در مسجد و مانند آن دورى كند.

ضمنا از اين كه قرآن در آيه فوق مى‌گويد به هنگام نماز اگر جنب هستيد غسل كنيد استفاده مى‌شود كه غسل جنابت جانشين وضو نيز مى‌گردد.

سپس به بيان حكم تيمم پرداخته و مى‌گويد: «و اگر از خواب برخاسته‌ايد و قصد نماز داريد و بيمار يا مسافر باشيد و يا اگر از قضاى حاجت برگشته‌ايد و يا آميزش جنسى با زنان كرده‌ايد و دسترسى به آب نداريد با خاك پاكى تيمم كنيد» (وَ إِنْ كُنْتُمْ مَرْضى‌ أَوْ عَلى‌ سَفَرٍ أَوْ جاءَ أَحَدٌ مِنْكُمْ مِنَ الْغائِطِ أَوْ لامَسْتُمُ النِّساءَ فَلَمْ تَجِدُوا ماءً فَتَيَمَّمُوا صَعِيداً طَيِّباً).

سپس طرز تيمم را اجمالا بيان كرده، مى‌گويد: «بوسيله آن صورت و دستهاى خود را مسح كنيد» (فَامْسَحُوا بِوُجُوهِكُمْ وَ أَيْدِيكُمْ مِنْهُ) [١].

و در پايان آيه، براى اين كه روشن شود هيچ گونه سختگيرى در دستورات گذشته در كار نبوده بلكه همه آنها به خاطر مصالح قابل توجهى تشريع شده است، مى‌فرمايد: «خداوند نمى‌خواهد شما را به زحمت بيفكند، بلكه مى‌خواهد شما را پاكيزه سازد و نعمت خود را بر شما تمام كند تا سپاس نعمتهاى او را بگوييد» (ما يُرِيدُ اللَّهُ لِيَجْعَلَ عَلَيْكُمْ مِنْ حَرَجٍ وَ لكِنْ يُرِيدُ لِيُطَهِّرَكُمْ وَ لِيُتِمَّ نِعْمَتَهُ عَلَيْكُمْ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ).

در حقيقت جمله‌هاى فوق بار ديگر اين واقعيت را تأكيد مى‌كند كه تمام دستورهاى الهى و برنامه‌هاى اسلامى به خاطر مردم و براى حفظ منافع آنها قرار

[١] پيرامون «فلسفه وضو، تيمم و غسل» بحث جالبى كه در «تفسير نمونه» ذيل همين آيه آمده، مطالعه فرماييد.